ผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อ คำนวณอย่างไรให้เห็นกำลังซื้อ

ผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อ

ผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อ คำนวณจากการนำ 1 บวกอัตราผลตอบแทนตัวเงิน หารด้วย 1 บวกอัตราเงินเฟ้อ แล้วลบ 1 โดยใช้ข้อมูลในช่วงเวลาเดียวกัน เพื่อวัดการเปลี่ยนแปลงของกำลังซื้อ แม้การออมหรือลงทุนจะให้ผลตอบแทนเป็นบวก แต่หากผลตอบแทนต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ กำลังซื้อก็จะลดลง ตามหลักการคำนวณอัตราผลตอบแทนหลังปรับเงินเฟ้อที่ FRED อธิบายไว้ (2022-05-19) [1]

ผลตอบแทนตัวเงินกับผลตอบแทนจริงต่างกันอย่างไร?

ผลตอบแทนตัวเงิน (Nominal Return) คือผลตอบแทนก่อนปรับด้วยเงินเฟ้อ ส่วนผลตอบแทนจริง (Real Return) คือผลตอบแทนหลังปรับด้วยเงินเฟ้อ ซึ่งสะท้อนว่ากำลังซื้อของเงินเพิ่มขึ้นหรือลดลงเพียงใด

ประเด็น

ผลตอบแทนตัวเงิน

ผลตอบแทนจริง

ชื่อภาษาอังกฤษ

Nominal Return

Real Return

สิ่งที่สะท้อน

การเปลี่ยนแปลงมูลค่าการลงทุนในรูปตัวเงิน

การเปลี่ยนแปลงกำลังซื้อ

การพิจารณาเงินเฟ้อ

ไม่พิจารณา

พิจารณา

ผลตอบแทนเป็นบวก

มูลค่าการลงทุนในรูปตัวเงินเพิ่มขึ้น

กำลังซื้อเพิ่มขึ้น

ผลตอบแทนติดลบ

มูลค่าการลงทุนในรูปตัวเงินลดลง

กำลังซื้อลดลง

ประโยชน์

วัดผลตอบแทนจากการลงทุน

ประเมินความสามารถในการรักษากำลังซื้อ

หากต้องการเปรียบเทียบความคุ้มค่าของเงินต่างช่วงเวลาเพิ่มเติม สามารถศึกษาเรื่อง มูลค่าเงินตามเวลา เพื่อทำความเข้าใจผลของระยะเวลาและโอกาสสร้างผลตอบแทน

ผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อคำนวณอย่างไร?

การคำนวณผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อทำได้โดยหาอัตราผลตอบแทนตัวเงินและอัตราเงินเฟ้อในช่วงเวลาเดียวกัน จากนั้นแทนค่าในสูตรและแปลผลเพื่อประเมินการเปลี่ยนแปลงของกำลังซื้อ ตามขั้นตอนต่อไปนี้

ขั้นตอนที่ 1 หาอัตราผลตอบแทนตัวเงิน

หาอัตราผลตอบแทนจากเงินฝากหรือการลงทุนก่อนปรับด้วยเงินเฟ้อ โดยพิจารณาทั้งการเปลี่ยนแปลงมูลค่าเงินลงทุนและรายได้ที่ได้รับ เช่น ดอกเบี้ยหรือเงินปันผล สำหรับการลงทุนที่ไม่มีการเพิ่มหรือถอนเงินต้นระหว่างช่วงเวลาที่ประเมิน สามารถใช้สูตรดังนี้

สูตรคำนวณอัตราผลตอบแทนตัวเงิน

อัตราผลตอบแทนตัวเงิน (%) = [(มูลค่าเงินลงทุนปลายงวด − เงินลงทุนเริ่มต้น + รายได้จากการลงทุนที่ยังไม่รวมในมูลค่าปลายงวด) ÷ เงินลงทุนเริ่มต้น] × 100

ขั้นตอนที่ 2 หาอัตราเงินเฟ้อในช่วงเวลาเดียวกัน

เลือกใช้อัตราเงินเฟ้อที่ครอบคลุมระยะเวลาเดียวกับผลตอบแทน โดยสำนักงานสถิติแรงงานสหรัฐอเมริกา (BLS) รายงานว่า ดัชนีราคาผู้บริโภคสำหรับผู้บริโภคในเขตเมือง (CPI-U) เพิ่มขึ้น 2.9% ในรอบ 12 เดือนสิ้นสุดเดือนธันวาคม 2024 ก่อนปรับฤดูกาล (2025-01-15) [2]

สำหรับผู้ลงทุนในประเทศไทยที่ต้องการประเมินกำลังซื้อในประเทศ ควรใช้อัตราเงินเฟ้อของไทยในช่วงเวลาที่ตรงกับผลตอบแทน โดยไม่ใช้อัตราเงินเฟ้อของต่างประเทศแทนโดยตรง

ขั้นตอนที่ 3 แทนค่าในสูตรคำนวณ

แปลงอัตราผลตอบแทนตัวเงินและอัตราเงินเฟ้อจากเปอร์เซ็นต์เป็นทศนิยมก่อนแทนค่าในสูตร จากนั้นคูณผลลัพธ์ด้วย 100 โดยอัตราเงินเฟ้อต้องมากกว่า −100% ซึ่งประยุกต์จากสูตรอัตราดอกเบี้ยจริงใน FRED Blog ของ Federal Reserve Bank of St. Louis (2022-05-19) [1]

สูตรคำนวณผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อ คือ ผลตอบแทนจริง (%) = {[(1 + r) ÷ (1 + i)] − 1} × 100

โดยกำหนดให้

  • r = อัตราผลตอบแทนตัวเงินในรูปทศนิยม
  • i = อัตราเงินเฟ้อในรูปทศนิยม

ขั้นตอนที่ 4 แปลผลการคำนวณ

แปลผลจากค่าที่คำนวณได้ว่าเป็นบวก เท่ากับศูนย์ หรือติดลบ เพื่อประเมินว่าผลตอบแทนที่ได้รับสามารถรักษาหรือเพิ่มกำลังซื้อได้หรือไม่

ผลตอบแทนจริง

ความหมาย

เป็นบวก

กำลังซื้อเพิ่มขึ้น

เท่ากับศูนย์

กำลังซื้อเท่าเดิม

ติดลบ

กำลังซื้อลดลง

ผลตอบแทนจริงติดลบไม่ได้หมายความว่าขาดทุนในรูปตัวเงินเสมอไป เพราะแม้ได้รับผลตอบแทนเป็นบวก แต่หากอัตราผลตอบแทนต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ กำลังซื้อก็ยังลดลงได้

ตัวอย่างสมมติการคำนวณผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อ

ผลตอบแทนจริงอาจเป็นบวก เท่ากับศูนย์ หรือติดลบ ขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ระหว่างผลตอบแทนและเงินเฟ้อ โดยสมมติให้เงินลงทุนเริ่มต้นเท่ากันที่ 100,000 บาท ระยะเวลาลงทุน 1 ปี อัตราเงินเฟ้อ 3% และไม่รวมภาษีหรือค่าธรรมเนียม

ตัวอย่างที่ 1 ผลตอบแทนสูงกว่าเงินเฟ้อ

กำลังซื้อเพิ่มขึ้นเมื่อผลตอบแทนสูงกว่าอัตราเงินเฟ้อ สมมติว่าการลงทุนให้ผลตอบแทน 8% ขณะที่อัตราเงินเฟ้ออยู่ที่ 3%

วิธีคำนวณ

  • ผลตอบแทนจริง = {[(1 + 0.08) ÷ (1 + 0.03)] − 1} × 100
  • ผลตอบแทนจริง ≈ 4.85%

รายการ

จำนวน

เงินลงทุนเริ่มต้น

100,000 บาท

ผลตอบแทนตัวเงิน

8%

อัตราเงินเฟ้อ

3%

เงินเมื่อสิ้นปี

108,000 บาท

ผลตอบแทนจริง

ประมาณ 4.85%

มูลค่าเทียบกับกำลังซื้อเดิม

ประมาณ 104,854.37 บาท

แม้เงินลงทุนเพิ่มขึ้น 8,000 บาท แต่เมื่อปรับด้วยเงินเฟ้อแล้ว กำลังซื้อเพิ่มขึ้นเทียบเท่าประมาณ 4,854.37 บาท ณ ระดับราคาก่อนลงทุน

ตัวอย่างที่ 2 ผลตอบแทนเท่ากับเงินเฟ้อ

กำลังซื้อคงเดิมเมื่อผลตอบแทนเท่ากับอัตราเงินเฟ้อ สมมติว่าการลงทุนให้ผลตอบแทน 3% ซึ่งเท่ากับอัตราเงินเฟ้อ

วิธีคำนวณ

  • ผลตอบแทนจริง = {[(1 + 0.03) ÷ (1 + 0.03)] − 1} × 100
  • ผลตอบแทนจริง = 0%

รายการ

จำนวน

เงินลงทุนเริ่มต้น

100,000 บาท

ผลตอบแทนตัวเงิน

3%

อัตราเงินเฟ้อ

3%

เงินเมื่อสิ้นปี

103,000 บาท

ผลตอบแทนจริง

0%

มูลค่าเทียบกับกำลังซื้อเดิม

100,000 บาท

แม้จำนวนเงินเพิ่มขึ้น 3,000 บาท แต่ราคาสินค้าและบริการเพิ่มขึ้นในอัตราเดียวกัน จึงสามารถรักษากำลังซื้อเดิมไว้ได้โดยไม่ได้เพิ่มขึ้น

ตัวอย่างที่ 3 ผลตอบแทนต่ำกว่าเงินเฟ้อ

กำลังซื้อลดลงเมื่อผลตอบแทนต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ สมมติว่าการลงทุนให้ผลตอบแทน 1% ขณะที่อัตราเงินเฟ้ออยู่ที่ 3%

วิธีคำนวณ

  • ผลตอบแทนจริง = {[(1 + 0.01) ÷ (1 + 0.03)] − 1} × 100
  • ผลตอบแทนจริง ≈ −1.94%

รายการ

จำนวน

เงินลงทุนเริ่มต้น

100,000 บาท

ผลตอบแทนตัวเงิน

1%

อัตราเงินเฟ้อ

3%

เงินเมื่อสิ้นปี

101,000 บาท

ผลตอบแทนจริง

ประมาณ −1.94%

มูลค่าเทียบกับกำลังซื้อเดิม

ประมาณ 98,058.25 บาท

แม้ได้รับผลตอบแทน 1,000 บาท แต่กำลังซื้อกลับลดลงเทียบเท่าประมาณ 1,941.75 บาท ณ ระดับราคาก่อนลงทุน แสดงให้เห็นว่าการได้รับผลตอบแทนเป็นบวกไม่ได้หมายความว่ากำลังซื้อเพิ่มขึ้นเสมอไป

นำผลตอบแทนมาลบเงินเฟ้อโดยตรงได้หรือไม่?

สามารถนำอัตราผลตอบแทนตัวเงินมาลบอัตราเงินเฟ้อโดยตรงได้ แต่เป็นเพียงการคำนวณโดยประมาณ ซึ่งเหมาะกับกรณีที่อัตราทั้งสองอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ หากต้องการผลลัพธ์ที่แม่นยำควรใช้สูตรแบบหารตามหลักการที่อธิบายไว้ใน FRED Blog ของ Federal Reserve Bank of St. Louis (2022-05-19) [1]

ประเด็น

สูตรแบบประมาณการ

สูตรแบบแม่นยำ

วิธีคำนวณ

นำผลตอบแทนลบเงินเฟ้อ

คำนวณด้วยสูตรปรับเงินเฟ้อแบบหาร

ความสะดวก

คำนวณง่ายและรวดเร็ว

ต้องแทนค่าในสูตร

ความแม่นยำ

เป็นค่าประมาณ

แม่นยำกว่าภายใต้ข้อมูลที่กำหนด

เหมาะสำหรับ

ประเมินผลตอบแทนเบื้องต้น

วิเคราะห์ผลตอบแทนและกำลังซื้อ

ควรระวังอะไรเมื่อคำนวณผลตอบแทนจริง?

การคำนวณผลตอบแทนจริงควรระวังการใช้ข้อมูลต่างช่วงเวลา การละเลยภาษีและค่าธรรมเนียม รวมถึงการเลือกอัตราเงินเฟ้อที่ไม่สอดคล้องกับกำลังซื้อที่ต้องการประเมิน โดยควรตรวจสอบประเด็นต่อไปนี้

  • ใช้ผลตอบแทนและอัตราเงินเฟ้อในช่วงเวลาเดียวกัน
  • เลือกอัตราเงินเฟ้อให้เหมาะกับประเทศและสกุลเงินที่ใช้ประเมินกำลังซื้อ
  • หักภาษีและค่าธรรมเนียมก่อนคำนวณ หากต้องการวัดกำลังซื้อสุทธิ
  • รวมดอกเบี้ยหรือเงินปันผลโดยไม่คำนวณซ้ำ
  • แยกอัตราเงินเฟ้อที่เกิดขึ้นจริงออกจากอัตราเงินเฟ้อที่คาดการณ์
  • ไม่ปรับเงินเฟ้อซ้ำหากผลตอบแทนที่นำมาใช้เป็นผลตอบแทนจริงอยู่แล้ว

นอกจากนี้ อัตราเงินเฟ้อทั่วไปสะท้อนการเปลี่ยนแปลงระดับราคาโดยเฉลี่ย ซึ่งอาจแตกต่างจากค่าครองชีพของแต่ละบุคคลตามสัดส่วนการใช้จ่าย

สรุป ผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อบอกอะไรได้บ้าง?

ผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อ

ผลตอบแทนจริงหลังเงินเฟ้อบอกว่าการออมหรือลงทุนช่วยเพิ่ม รักษา หรือลดกำลังซื้อของเงิน โดยควรคำนวณจากผลตอบแทนและอัตราเงินเฟ้อในช่วงเวลาเดียวกัน พร้อมพิจารณาภาษีและค่าธรรมเนียม เพื่อประเมินความคุ้มค่าของการลงทุนได้ชัดเจนกว่าการพิจารณาจำนวนเงินที่เพิ่มขึ้นเพียงอย่างเดียว

Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
ข้อมูลผู้เขียน

แหล่งอ้างอิง