
เงินเกษียณควรมีเท่าไหร่ คำนวณยังไง
- Wynn
- 10 views

เงินเกษียณควรมีเท่าไหร่ เงินเกษียณที่ควรมีขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่ายและระยะเวลาที่ต้องใช้เงินหลังหยุดทำงาน โดยคำนวณเบื้องต้นจากค่าใช้จ่ายต่อเดือน × 12 × จำนวนปีหลังเกษียณ แล้วหักรายได้ประจำที่คาดว่าจะได้รับหลังเกษียณ ทั้งนี้ควรปรับค่าใช้จ่ายตามเงินเฟ้อและเผื่อค่ารักษาพยาบาล เพื่อประเมินเงินที่ต้องเตรียมให้เหมาะกับตนเอง
การคำนวณเงินเกษียณเริ่มจากประเมินค่าใช้จ่ายหลังหยุดทำงาน กำหนดระยะเวลาที่ต้องใช้เงิน ปรับค่าใช้จ่ายตามเงินเฟ้อ และหักรายได้ที่ยังได้รับหลังเกษียณ โดยใช้สูตรพื้นฐานดังนี้
เงินเกษียณเบื้องต้น = (ค่าใช้จ่ายต่อเดือน − รายได้ประจำหลังเกษียณต่อเดือน) × 12 × จำนวนปีหลังเกษียณ
สูตรนี้เหมาะสำหรับประมาณเงินก้อนเบื้องต้น โดยสมมติว่ารายจ่ายและรายได้คงที่ตลอดช่วงเกษียณ ไม่รวมผลตอบแทนจากการลงทุน ภาษี และเงินเฟ้อระหว่างเกษียณ
เริ่มจากรวบรวมค่าอาหาร ที่อยู่อาศัย ค่าน้ำไฟ การเดินทาง ค่ารักษาพยาบาล และกิจกรรมส่วนตัว แล้วประเมินว่ารายจ่ายใดจะเพิ่มหรือลดลงเมื่อหยุดทำงาน เช่น ค่าเดินทางไปทำงานอาจลดลง แต่ค่าดูแลสุขภาพอาจเพิ่มขึ้น ควรแยกรายจ่ายประจำออกจากค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ เช่น ซ่อมบ้านหรือเปลี่ยนรถ เพื่อไม่ให้ประเมินเงินเกษียณจากค่าใช้จ่ายรายเดือนเพียงอย่างเดียว
นำอายุที่ต้องการหยุดทำงานมาหักออกจากอายุที่วางแผนให้เงินเพียงพอ เช่น หากเกษียณอายุ 60 ปี และต้องการเตรียมเงินถึงอายุ 85 ปี จะมีระยะเวลาใช้เงินหลังเกษียณ 25 ปี
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยยกตัวอย่างผู้ที่เริ่มวางแผนตอนอายุ 30 ปี ต้องการเกษียณอายุ 60 ปี และเตรียมเงินถึงอายุ 85 ปี ซึ่งจะมีเวลาเก็บเงิน 30 ปี และต้องเตรียมเงินสำหรับใช้หลังเกษียณอีก 25 ปี (2025-12-22) [1]
เงินเฟ้อทำให้ค่าใช้จ่ายในอนาคตอาจสูงกว่าปัจจุบัน จึงควรปรับเงินที่ต้องใช้ต่อเดือนให้เป็นมูลค่า ณ วันที่เกษียณ โดยใช้สูตรดังนี้
ค่าใช้จ่าย ณ วันเกษียณ = ค่าใช้จ่ายปัจจุบัน × (1 + อัตราเงินเฟ้อสมมติ)^จำนวนปีก่อนเกษียณ
ตัวอย่างสมมติ หากปัจจุบันใช้จ่ายเดือนละ 20,000 บาท อีก 10 ปีจึงเกษียณ และสมมติเงินเฟ้อคงที่ 2% ต่อปี ค่าใช้จ่าย ณ วันเกษียณจะอยู่ที่ประมาณ 24,380 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้เป็นผลคำนวณจากสมมติฐาน ไม่ใช่อัตราเงินเฟ้อที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจริง
ตรวจสอบรายได้ที่คาดว่าจะได้รับหลังหยุดทำงาน เช่น เงินบำนาญ ค่าเช่า หรือรายได้ประจำอื่น แล้วหักออกจากค่าใช้จ่ายที่ต้องเตรียม หากรายได้บางประเภทไม่แน่นอน ควรทดลองคำนวณกรณีที่ได้รับน้อยกว่าคาดด้วย
จากนั้นตรวจสอบเงินออมและเงินลงทุนที่จัดไว้สำหรับเกษียณโดยเฉพาะ เพื่อประเมินว่าเงินที่คาดว่าจะมี ณ วันเกษียณเพียงพอกับเป้าหมายหรือยัง โดยไม่ควรนำเงินสำรองฉุกเฉินหรือทรัพย์สินที่ไม่ได้ตั้งใจขายมานับรวมทั้งหมด
ตัวอย่างต่อไปนี้แสดงการคำนวณเงินเกษียณจากค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และรายได้ที่ต่างกัน โดยกำหนดให้ค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนเงิน ณ วันเกษียณ และคงที่ตลอดช่วงที่ใช้เงิน
| ตัวอย่างสมมติ | ค่าใช้จ่ายต่อเดือน | ระยะเวลาใช้เงิน | รายได้หลังเกษียณต่อเดือน | เงินที่ต้องเตรียม |
|---|---|---|---|---|
| กรณีที่ 1 ใช้จ่ายประหยัด | 15,000 บาท | 20 ปี | ไม่มี | 3,600,000 บาท |
| กรณีที่ 2 ใช้จ่ายมากขึ้น | 25,000 บาท | 20 ปี | ไม่มี | 6,000,000 บาท |
| กรณีที่ 3 มีรายได้ประจำ | 25,000 บาท | 20 ปี | 10,000 บาท | 3,600,000 บาท |
หมายเหตุ: ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่จำนวนเงินเกษียณที่แนะนำสำหรับทุกคน และยังไม่รวมเงินเฟ้อระหว่างเกษียณ ผลตอบแทนจากการลงทุน ภาษี หรือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่
สมมติว่ามินต้องการใช้เงินหลังเกษียณเดือนละ 15,000 บาท เป็นเวลา 20 ปี และไม่มีรายได้ประจำอื่น จะต้องเตรียมเงินเบื้องต้น 15,000 × 12 × 20 = 3,600,000 บาท ภายใต้สมมติฐานว่าค่าใช้จ่ายคงที่
สมมติว่าฝนต้องการใช้เงินเดือนละ 25,000 บาท เป็นเวลา 20 ปี และไม่มีรายได้หลังเกษียณ จะต้องเตรียมเงิน 25,000 × 12 × 20 = 6,000,000 บาท ซึ่งสูงกว่ากรณีแรกเพราะมีค่าใช้จ่ายต่อเดือนมากกว่า
สมมติว่าต้นมีค่าใช้จ่ายเดือนละ 25,000 บาท แต่ได้รับรายได้ประจำหลังเกษียณเดือนละ 10,000 บาท จึงต้องใช้เงินออมชดเชยอีกเดือนละ 15,000 บาท หากต้องใช้เงิน 20 ปี จะต้องเตรียมเงิน (25,000 − 10,000) × 12 × 20 = 3,600,000 บาท
ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า แม้มีค่าใช้จ่ายเท่ากัน แต่ผู้ที่มีรายได้ประจำหลังเกษียณอาจต้องเตรียมเงินก้อนน้อยกว่า โดยต้องพิจารณาด้วยว่ารายได้นั้นจะได้รับต่อเนื่องจริงหรือไม่
เงินเกษียณอาจไม่เพียงพอเมื่อค่าใช้จ่ายสูงกว่าที่วางแผนไว้ เงินเฟ้อเพิ่มขึ้น ต้องใช้เงินนานกว่าคาด หรือมีค่ารักษาพยาบาลที่ไม่ได้เตรียมไว้ จึงควรทดลองปรับสมมติฐานหลายกรณีก่อนกำหนดเป้าหมายสุดท้าย
เงินเฟ้อทำให้เงินจำนวนเดิมซื้อสินค้าและบริการได้น้อยลง หากใช้ค่าใช้จ่ายปัจจุบันคำนวณเงินเกษียณโดยไม่ปรับราคาในอนาคต อาจทำให้เตรียมเงินต่ำกว่าที่ต้องใช้จริง
นอกจากนี้ เงินเฟ้อยังอาจเกิดขึ้นต่อเนื่องหลังเกษียณ สูตรคำนวณแบบค่าใช้จ่ายคงที่จึงควรใช้เป็นจุดเริ่มต้น แล้วทดลองเพิ่มค่าใช้จ่ายรายปีเพื่อประเมินเงินก้อนให้รอบคอบขึ้น
ควรประเมินค่ารักษาพยาบาลแยกจากรายจ่ายประจำ เพราะค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพอาจเกิดขึ้นไม่สม่ำเสมอและมีบางกรณีที่ต้องจ่ายเป็นเงินก้อน โดยเฉพาะค่ารักษาที่อยู่นอกสิทธิหรือเกินความคุ้มครองของประกันสุขภาพ
ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า ครัวเรือนที่มีผู้สูงอายุมีค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับเวชภัณฑ์และค่าตรวจรักษาพยาบาลมากกว่าครัวเรือนที่ไม่มีผู้สูงอายุร้อยละ 48 สะท้อนถึงความสำคัญของการเตรียมเงินสำรองด้านสุขภาพสำหรับวัยเกษียณ จึงควรตรวจสอบสิทธิรักษาพยาบาลและความคุ้มครองของประกันที่มีอยู่ก่อนกำหนดเป้าหมายเงินเกษียณ (2023-07-18) [2]
หากมีอายุยืนกว่าระยะเวลาที่วางแผนไว้ เงินเกษียณอาจหมดก่อน เพราะต้องนำเงินก้อนเดิมมาใช้จ่ายนานขึ้น จึงควรคำนวณเผื่อระยะเวลาหลังเกษียณหลายกรณี ไม่ใช่ยึดอายุสิ้นสุดเพียงค่าเดียว
ตัวอย่างสมมติ หากใช้เงินเดือนละ 20,000 บาท การเตรียมเงินสำหรับ 20 ปีจะใช้เงิน 4,800,000 บาท แต่หากต้องใช้เงิน 25 ปี จะเพิ่มเป็น 6,000,000 บาท ภายใต้สมมติฐานว่าค่าใช้จ่ายคงที่และไม่มีรายได้อื่น
ควรเริ่มจากตรวจสอบจำนวนเงินที่ยังขาด ระยะเวลาก่อนเกษียณ และความสามารถในการออม จากนั้นปรับจำนวนเงินออม เป้าหมายค่าใช้จ่าย หรืออายุเกษียณให้เหมาะกับสถานการณ์จริง โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มความเสี่ยงในการลงทุนเพื่อเร่งให้ถึงเป้าหมายเสมอไป
นำเป้าหมายเงินเกษียณมาเปรียบเทียบกับเงินออมและเงินลงทุนที่คาดว่าจะมี ณ วันเกษียณ โดยใช้สูตร เงินเกษียณที่ยังขาด = เงินเกษียณเป้าหมาย − เงินที่คาดว่าจะมี ณ วันเกษียณ
ตัวอย่างสมมติ หากตั้งเป้าเงินเกษียณ 5,000,000 บาท และคาดว่าจะมีเงินสำหรับเกษียณ 2,000,000 บาท จะยังขาดอีก 3,000,000 บาท โดยต้องระวังไม่ให้นับรายได้หรือเงินออมก้อนเดียวกันซ้ำ
เมื่อทราบเงินเกษียณที่ยังขาด สามารถนำจำนวนเงินนั้นมาหารด้วยจำนวนเดือนที่เหลือก่อนเกษียณ เพื่อประมาณจำนวนเงินที่ต้องออมต่อเดือนในกรณีที่ไม่คิดผลตอบแทน โดยอาจใช้วิธี คำนวณเงินออมต่อเดือน เพื่อกำหนดเป้าหมายที่ทำได้จริง
ตัวอย่างสมมติ หากยังขาดเงิน 1,200,000 บาท และเหลือเวลาออม 10 ปี จะต้องเก็บเงิน 1,200,000 ÷ (10 × 12) = 10,000 บาทต่อเดือน โดยไม่รวมดอกเบี้ย ผลตอบแทนจากการลงทุน ภาษี และค่าธรรมเนียม
ควรทบทวนเมื่อรายได้ ค่าใช้จ่าย ภาระหนี้ หรืออายุที่ตั้งใจหยุดทำงานเปลี่ยนไป รวมถึงเมื่อเงินออมและผลตอบแทนจากการลงทุนต่างจากแผนเดิม เพื่อให้จำนวนเงินที่เตรียมสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน
หากพบว่าเป้าหมายสูงเกินกำลังออม อาจปรับค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ เพิ่มระยะเวลาทำงาน หรือพิจารณารายได้เสริมที่เหมาะสม แทนการพึ่งพาผลตอบแทนสูงโดยไม่คำนึงถึงความเสี่ยง

เงินเกษียณไม่มีจำนวนตายตัว ควรคำนวณจากค่าใช้จ่ายต่อเดือน ระยะเวลาหลังเกษียณ และรายได้ที่ยังได้รับ แล้วปรับสมมติฐานเรื่องเงินเฟ้อ ค่ารักษาพยาบาล และอายุที่อาจยืนยาวกว่าคาด จากนั้นเปรียบเทียบกับเงินออมที่มีอยู่ เพื่อกำหนดจำนวนเงินที่ต้องเก็บเพิ่มให้เหมาะกับเป้าหมายและกำลังออม

