เงินเกษียณควรมีเท่าไหร่ คำนวณยังไง

เงินเกษียณควรมีเท่าไหร่

เงินเกษียณควรมีเท่าไหร่ เงินเกษียณที่ควรมีขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่ายและระยะเวลาที่ต้องใช้เงินหลังหยุดทำงาน โดยคำนวณเบื้องต้นจากค่าใช้จ่ายต่อเดือน × 12 × จำนวนปีหลังเกษียณ แล้วหักรายได้ประจำที่คาดว่าจะได้รับหลังเกษียณ ทั้งนี้ควรปรับค่าใช้จ่ายตามเงินเฟ้อและเผื่อค่ารักษาพยาบาล เพื่อประเมินเงินที่ต้องเตรียมให้เหมาะกับตนเอง

เงินเกษียณต้องคำนวณอย่างไร?

การคำนวณเงินเกษียณเริ่มจากประเมินค่าใช้จ่ายหลังหยุดทำงาน กำหนดระยะเวลาที่ต้องใช้เงิน ปรับค่าใช้จ่ายตามเงินเฟ้อ และหักรายได้ที่ยังได้รับหลังเกษียณ โดยใช้สูตรพื้นฐานดังนี้

เงินเกษียณเบื้องต้น = (ค่าใช้จ่ายต่อเดือน − รายได้ประจำหลังเกษียณต่อเดือน) × 12 × จำนวนปีหลังเกษียณ

สูตรนี้เหมาะสำหรับประมาณเงินก้อนเบื้องต้น โดยสมมติว่ารายจ่ายและรายได้คงที่ตลอดช่วงเกษียณ ไม่รวมผลตอบแทนจากการลงทุน ภาษี และเงินเฟ้อระหว่างเกษียณ

ขั้นตอนที่ 1 ประเมินค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ

เริ่มจากรวบรวมค่าอาหาร ที่อยู่อาศัย ค่าน้ำไฟ การเดินทาง ค่ารักษาพยาบาล และกิจกรรมส่วนตัว แล้วประเมินว่ารายจ่ายใดจะเพิ่มหรือลดลงเมื่อหยุดทำงาน เช่น ค่าเดินทางไปทำงานอาจลดลง แต่ค่าดูแลสุขภาพอาจเพิ่มขึ้น ควรแยกรายจ่ายประจำออกจากค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ เช่น ซ่อมบ้านหรือเปลี่ยนรถ เพื่อไม่ให้ประเมินเงินเกษียณจากค่าใช้จ่ายรายเดือนเพียงอย่างเดียว

ขั้นตอนที่ 2 กำหนดอายุเกษียณและระยะเวลาใช้เงิน

นำอายุที่ต้องการหยุดทำงานมาหักออกจากอายุที่วางแผนให้เงินเพียงพอ เช่น หากเกษียณอายุ 60 ปี และต้องการเตรียมเงินถึงอายุ 85 ปี จะมีระยะเวลาใช้เงินหลังเกษียณ 25 ปี

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยยกตัวอย่างผู้ที่เริ่มวางแผนตอนอายุ 30 ปี ต้องการเกษียณอายุ 60 ปี และเตรียมเงินถึงอายุ 85 ปี ซึ่งจะมีเวลาเก็บเงิน 30 ปี และต้องเตรียมเงินสำหรับใช้หลังเกษียณอีก 25 ปี (2025-12-22) [1]

ขั้นตอนที่ 3 ปรับค่าใช้จ่ายตามเงินเฟ้อ

เงินเฟ้อทำให้ค่าใช้จ่ายในอนาคตอาจสูงกว่าปัจจุบัน จึงควรปรับเงินที่ต้องใช้ต่อเดือนให้เป็นมูลค่า ณ วันที่เกษียณ โดยใช้สูตรดังนี้

ค่าใช้จ่าย ณ วันเกษียณ = ค่าใช้จ่ายปัจจุบัน × (1 + อัตราเงินเฟ้อสมมติ)^จำนวนปีก่อนเกษียณ

ตัวอย่างสมมติ หากปัจจุบันใช้จ่ายเดือนละ 20,000 บาท อีก 10 ปีจึงเกษียณ และสมมติเงินเฟ้อคงที่ 2% ต่อปี ค่าใช้จ่าย ณ วันเกษียณจะอยู่ที่ประมาณ 24,380 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้เป็นผลคำนวณจากสมมติฐาน ไม่ใช่อัตราเงินเฟ้อที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจริง

ขั้นตอนที่ 4 หักรายได้หลังเกษียณและเงินออมที่มีอยู่

ตรวจสอบรายได้ที่คาดว่าจะได้รับหลังหยุดทำงาน เช่น เงินบำนาญ ค่าเช่า หรือรายได้ประจำอื่น แล้วหักออกจากค่าใช้จ่ายที่ต้องเตรียม หากรายได้บางประเภทไม่แน่นอน ควรทดลองคำนวณกรณีที่ได้รับน้อยกว่าคาดด้วย

จากนั้นตรวจสอบเงินออมและเงินลงทุนที่จัดไว้สำหรับเกษียณโดยเฉพาะ เพื่อประเมินว่าเงินที่คาดว่าจะมี ณ วันเกษียณเพียงพอกับเป้าหมายหรือยัง โดยไม่ควรนำเงินสำรองฉุกเฉินหรือทรัพย์สินที่ไม่ได้ตั้งใจขายมานับรวมทั้งหมด

ตัวอย่างสมมติเงินเกษียณควรมีเท่าไหร่?

ตัวอย่างต่อไปนี้แสดงการคำนวณเงินเกษียณจากค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และรายได้ที่ต่างกัน โดยกำหนดให้ค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนเงิน ณ วันเกษียณ และคงที่ตลอดช่วงที่ใช้เงิน

ตัวอย่างสมมติค่าใช้จ่ายต่อเดือนระยะเวลาใช้เงินรายได้หลังเกษียณต่อเดือนเงินที่ต้องเตรียม
กรณีที่ 1 ใช้จ่ายประหยัด15,000 บาท20 ปีไม่มี3,600,000 บาท
กรณีที่ 2 ใช้จ่ายมากขึ้น25,000 บาท20 ปีไม่มี6,000,000 บาท
กรณีที่ 3 มีรายได้ประจำ25,000 บาท20 ปี10,000 บาท3,600,000 บาท

หมายเหตุ: ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่จำนวนเงินเกษียณที่แนะนำสำหรับทุกคน และยังไม่รวมเงินเฟ้อระหว่างเกษียณ ผลตอบแทนจากการลงทุน ภาษี หรือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่

กรณีที่ 1 ใช้จ่ายเดือนละ 15,000 บาท

สมมติว่ามินต้องการใช้เงินหลังเกษียณเดือนละ 15,000 บาท เป็นเวลา 20 ปี และไม่มีรายได้ประจำอื่น จะต้องเตรียมเงินเบื้องต้น 15,000 × 12 × 20 = 3,600,000 บาท ภายใต้สมมติฐานว่าค่าใช้จ่ายคงที่

กรณีที่ 2 ใช้จ่ายเดือนละ 25,000 บาท

สมมติว่าฝนต้องการใช้เงินเดือนละ 25,000 บาท เป็นเวลา 20 ปี และไม่มีรายได้หลังเกษียณ จะต้องเตรียมเงิน 25,000 × 12 × 20 = 6,000,000 บาท ซึ่งสูงกว่ากรณีแรกเพราะมีค่าใช้จ่ายต่อเดือนมากกว่า

กรณีที่ 3 มีรายได้หลังเกษียณเดือนละ 10,000 บาท

สมมติว่าต้นมีค่าใช้จ่ายเดือนละ 25,000 บาท แต่ได้รับรายได้ประจำหลังเกษียณเดือนละ 10,000 บาท จึงต้องใช้เงินออมชดเชยอีกเดือนละ 15,000 บาท หากต้องใช้เงิน 20 ปี จะต้องเตรียมเงิน (25,000 − 10,000) × 12 × 20 = 3,600,000 บาท

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า แม้มีค่าใช้จ่ายเท่ากัน แต่ผู้ที่มีรายได้ประจำหลังเกษียณอาจต้องเตรียมเงินก้อนน้อยกว่า โดยต้องพิจารณาด้วยว่ารายได้นั้นจะได้รับต่อเนื่องจริงหรือไม่

ปัจจัยอะไรทำให้เงินเกษียณไม่พอ?

เงินเกษียณอาจไม่เพียงพอเมื่อค่าใช้จ่ายสูงกว่าที่วางแผนไว้ เงินเฟ้อเพิ่มขึ้น ต้องใช้เงินนานกว่าคาด หรือมีค่ารักษาพยาบาลที่ไม่ได้เตรียมไว้ จึงควรทดลองปรับสมมติฐานหลายกรณีก่อนกำหนดเป้าหมายสุดท้าย

เงินเฟ้อกระทบเงินเกษียณอย่างไร?

เงินเฟ้อทำให้เงินจำนวนเดิมซื้อสินค้าและบริการได้น้อยลง หากใช้ค่าใช้จ่ายปัจจุบันคำนวณเงินเกษียณโดยไม่ปรับราคาในอนาคต อาจทำให้เตรียมเงินต่ำกว่าที่ต้องใช้จริง

นอกจากนี้ เงินเฟ้อยังอาจเกิดขึ้นต่อเนื่องหลังเกษียณ สูตรคำนวณแบบค่าใช้จ่ายคงที่จึงควรใช้เป็นจุดเริ่มต้น แล้วทดลองเพิ่มค่าใช้จ่ายรายปีเพื่อประเมินเงินก้อนให้รอบคอบขึ้น

ค่ารักษาพยาบาลควรเตรียมแยกหรือไม่?

ควรประเมินค่ารักษาพยาบาลแยกจากรายจ่ายประจำ เพราะค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพอาจเกิดขึ้นไม่สม่ำเสมอและมีบางกรณีที่ต้องจ่ายเป็นเงินก้อน โดยเฉพาะค่ารักษาที่อยู่นอกสิทธิหรือเกินความคุ้มครองของประกันสุขภาพ

ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า ครัวเรือนที่มีผู้สูงอายุมีค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับเวชภัณฑ์และค่าตรวจรักษาพยาบาลมากกว่าครัวเรือนที่ไม่มีผู้สูงอายุร้อยละ 48 สะท้อนถึงความสำคัญของการเตรียมเงินสำรองด้านสุขภาพสำหรับวัยเกษียณ จึงควรตรวจสอบสิทธิรักษาพยาบาลและความคุ้มครองของประกันที่มีอยู่ก่อนกำหนดเป้าหมายเงินเกษียณ (2023-07-18) [2] 

หากอายุยืนกว่าที่คาด เงินเกษียณจะพอไหม?

หากมีอายุยืนกว่าระยะเวลาที่วางแผนไว้ เงินเกษียณอาจหมดก่อน เพราะต้องนำเงินก้อนเดิมมาใช้จ่ายนานขึ้น จึงควรคำนวณเผื่อระยะเวลาหลังเกษียณหลายกรณี ไม่ใช่ยึดอายุสิ้นสุดเพียงค่าเดียว

ตัวอย่างสมมติ หากใช้เงินเดือนละ 20,000 บาท การเตรียมเงินสำหรับ 20 ปีจะใช้เงิน 4,800,000 บาท แต่หากต้องใช้เงิน 25 ปี จะเพิ่มเป็น 6,000,000 บาท ภายใต้สมมติฐานว่าค่าใช้จ่ายคงที่และไม่มีรายได้อื่น

หากเงินเกษียณยังไม่ถึงเป้าควรทำอย่างไร?

ควรเริ่มจากตรวจสอบจำนวนเงินที่ยังขาด ระยะเวลาก่อนเกษียณ และความสามารถในการออม จากนั้นปรับจำนวนเงินออม เป้าหมายค่าใช้จ่าย หรืออายุเกษียณให้เหมาะกับสถานการณ์จริง โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มความเสี่ยงในการลงทุนเพื่อเร่งให้ถึงเป้าหมายเสมอไป

จะรู้ได้อย่างไรว่ายังขาดเงินเกษียณเท่าไร?

นำเป้าหมายเงินเกษียณมาเปรียบเทียบกับเงินออมและเงินลงทุนที่คาดว่าจะมี ณ วันเกษียณ โดยใช้สูตร เงินเกษียณที่ยังขาด = เงินเกษียณเป้าหมาย − เงินที่คาดว่าจะมี ณ วันเกษียณ

ตัวอย่างสมมติ หากตั้งเป้าเงินเกษียณ 5,000,000 บาท และคาดว่าจะมีเงินสำหรับเกษียณ 2,000,000 บาท จะยังขาดอีก 3,000,000 บาท โดยต้องระวังไม่ให้นับรายได้หรือเงินออมก้อนเดียวกันซ้ำ

ต้องเก็บเงินเพิ่มเดือนละเท่าไร?

เมื่อทราบเงินเกษียณที่ยังขาด สามารถนำจำนวนเงินนั้นมาหารด้วยจำนวนเดือนที่เหลือก่อนเกษียณ เพื่อประมาณจำนวนเงินที่ต้องออมต่อเดือนในกรณีที่ไม่คิดผลตอบแทน โดยอาจใช้วิธี คำนวณเงินออมต่อเดือน เพื่อกำหนดเป้าหมายที่ทำได้จริง

ตัวอย่างสมมติ หากยังขาดเงิน 1,200,000 บาท และเหลือเวลาออม 10 ปี จะต้องเก็บเงิน 1,200,000 ÷ (10 × 12) = 10,000 บาทต่อเดือน โดยไม่รวมดอกเบี้ย ผลตอบแทนจากการลงทุน ภาษี และค่าธรรมเนียม

ควรทบทวนแผนเกษียณเมื่อไร?

ควรทบทวนเมื่อรายได้ ค่าใช้จ่าย ภาระหนี้ หรืออายุที่ตั้งใจหยุดทำงานเปลี่ยนไป รวมถึงเมื่อเงินออมและผลตอบแทนจากการลงทุนต่างจากแผนเดิม เพื่อให้จำนวนเงินที่เตรียมสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน

หากพบว่าเป้าหมายสูงเกินกำลังออม อาจปรับค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ เพิ่มระยะเวลาทำงาน หรือพิจารณารายได้เสริมที่เหมาะสม แทนการพึ่งพาผลตอบแทนสูงโดยไม่คำนึงถึงความเสี่ยง

สรุปเงินเกษียณควรมีเท่าไหร่และคำนวณยังไง?

เงินเกษียณควรมีเท่าไหร่

เงินเกษียณไม่มีจำนวนตายตัว ควรคำนวณจากค่าใช้จ่ายต่อเดือน ระยะเวลาหลังเกษียณ และรายได้ที่ยังได้รับ แล้วปรับสมมติฐานเรื่องเงินเฟ้อ ค่ารักษาพยาบาล และอายุที่อาจยืนยาวกว่าคาด จากนั้นเปรียบเทียบกับเงินออมที่มีอยู่ เพื่อกำหนดจำนวนเงินที่ต้องเก็บเพิ่มให้เหมาะกับเป้าหมายและกำลังออม

Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
ข้อมูลผู้เขียน

แหล่งอ้างอิง