รายได้ฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายยังไง เลือกหักแบบไหนได้บ้าง

รายได้ฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายยังไง

รายได้ฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายยังไง ต้องตรวจสอบประเภทเงินได้ก่อน เพราะแต่ละประเภทมีวิธีหักค่าใช้จ่ายต่างกัน โดยเงินได้มาตรา 40(2) หักเหมาได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท เมื่อรวมกับเงินได้มาตรา 40(1) ส่วนเงินได้มาตรา 40(6) และ 40(8) อาจเลือกหักแบบเหมาหรือตามจริงได้ตามเงื่อนไขกฎหมาย จึงไม่ใช่ฟรีแลนซ์ทุกคนที่จะเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายได้เหมือนกัน (2020-11-21) [1]

รายได้ฟรีแลนซ์แบ่งเป็นเงินได้ประเภทไหนบ้าง?

รายได้ฟรีแลนซ์อาจเข้าข่ายเงินได้มาตรา 40(2), 40(6) หรือ 40(8) รวมถึงเงินได้ประเภทอื่นตามลักษณะงานและการประกอบกิจการ ไม่ใช่ชื่ออาชีพเพียงอย่างเดียว โดยกรมสรรพากรแบ่งประเภทเงินได้เพื่อกำหนดวิธีคำนวณภาษีและหลักเกณฑ์หักค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกัน (2020-11-21) [2]

เงินได้มาตรา 40(2) จากการรับทำงานให้

เงินได้มาตรา 40(2) เช่น ค่าจ้างรับทำงานให้หรือค่านายหน้า หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท โดยต้องรวมเพดานกับเงินได้มาตรา 40(1) หากมีรายได้ทั้งสองประเภท และไม่สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงแทนได้ (2020-11-21) [1]

เงินได้มาตรา 40(6) จากวิชาชีพอิสระ

เงินได้มาตรา 40(6) จากวิชาชีพอิสระตามกฎหมาย เช่น กฎหมาย วิศวกรรม สถาปัตยกรรม การบัญชี และการประกอบโรคศิลปะ สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงหรือแบบเหมาได้ โดยการประกอบโรคศิลปะหักเหมา 60% ส่วนวิชาชีพอิสระอื่นที่กำหนดหักเหมา 30% (2020-11-21) [1]

เงินได้มาตรา 40(8) จากธุรกิจหรือกิจการ

เงินได้มาตรา 40(8) จากธุรกิจ การพาณิชย์ หรือกิจการอื่นที่ไม่เข้าข่ายเงินได้ประเภทก่อนหน้า อาจหักค่าใช้จ่ายตามจริงหรือแบบเหมาได้ หากกิจการนั้นอยู่ในกลุ่มที่กฎหมายกำหนดให้ใช้วิธีเหมา

กรมสรรพากรระบุอัตราหักเหมา 40% หรือ 60% ตามประเภทกิจการที่เข้าเงื่อนไข ไม่ใช่ทุกกิจการจะเลือกใช้อัตราเหล่านี้ได้ หากไม่มีกฎหมายกำหนดอัตราเหมาไว้ ต้องพิจารณาหักตามจริงตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง (2020-11-21) [1]

หักค่าใช้จ่ายแบบเหมากับตามจริงต่างกันอย่างไร?

การหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาใช้เปอร์เซ็นต์ที่กฎหมายกำหนด ส่วนการหักตามจริงใช้รายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการหารายได้และมีหลักฐานพิสูจน์ได้ ความแตกต่างสำคัญจึงอยู่ที่วิธีคำนวณ หลักฐาน และสิทธิเลือกใช้ตามประเภทเงินได้

หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา

การหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาคือการนำรายได้มาคำนวณตามอัตราที่กฎหมายกำหนด โดยไม่ต้องนำค่าใช้จ่ายแต่ละรายการมารวมเพื่อคำนวณยอดหัก แต่ต้องใช้เฉพาะอัตราที่ตรงกับประเภทเงินได้และไม่เกินเพดานที่กำหนด

หักค่าใช้จ่ายตามจริง

การหักค่าใช้จ่ายตามจริงคือการนำรายจ่ายที่จำเป็นและสมควรต่อการหารายได้มาหัก โดยต้องมีหลักฐานตรวจสอบได้ และต้องไม่เป็นรายจ่ายต้องห้ามตามกฎหมาย วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้ที่มีสิทธิเลือกและมีต้นทุนจริงสูง แต่ต้องจัดเก็บเอกสารอย่างเป็นระบบ (2016-05-17) [3]

ประเด็นเปรียบเทียบ

หักแบบเหมา

หักตามจริง

วิธีคำนวณ

ใช้อัตราที่กฎหมายกำหนด

ใช้ค่าใช้จ่ายที่เข้าเงื่อนไขจริง

หลักฐานค่าใช้จ่าย

ไม่ต้องพิสูจน์รายจ่ายแต่ละรายการเพื่อคำนวณยอดเหมา

ต้องมีหลักฐานพิสูจน์รายจ่าย

ข้อจำกัด

ใช้ได้เฉพาะประเภทเงินได้ที่กำหนด

ใช้ได้เฉพาะประเภทเงินได้ที่กฎหมายอนุญาต

ความเหมาะสม

ผู้มีสิทธิใช้เหมาและต้องการวิธีคำนวณที่ไม่ซับซ้อน

ผู้มีสิทธิหักตามจริงและมีรายจ่ายที่พิสูจน์ได้

สิ่งที่ต้องระวัง

อัตราและเพดานหักค่าใช้จ่าย

ความเกี่ยวข้อง ความสมเหตุสมผล และหลักฐานรายจ่าย

ตัวอย่างสมมติฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่?

สมมติว่าฟรีแลนซ์สองคนมีรายได้ตลอดปีเท่ากันที่ 200,000 บาท แต่คนแรกมีเงินได้มาตรา 40(2) ส่วนอีกคนประกอบวิชาชีพอิสระตามมาตรา 40(6) ที่ใช้อัตราเหมา 30% และทั้งคู่ไม่มีเงินได้ประเภทอื่น ผลการหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาจึงแตกต่างกัน

รายการ

กรณี A: มาตรา 40(2)

กรณี B: มาตรา 40(6)

รายได้ต่อปี

200,000 บาท

200,000 บาท

อัตราหักเหมา

50%

30%

ค่าใช้จ่ายที่หักได้

100,000 บาท

60,000 บาท

รายได้หลังหักค่าใช้จ่าย

100,000 บาท

140,000 บาท

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่ารายได้เท่ากันไม่ได้หมายความว่าจะหักค่าใช้จ่ายได้เท่ากัน โดยกรณี B ยังสามารถเลือกหักตามจริงได้หากเข้าเงื่อนไขและมีหลักฐานครบถ้วน ทั้งนี้ จำนวนเงินในตัวอย่างเป็นข้อมูลสมมติที่คำนวณตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร ไม่ใช่ยอดภาษีที่ต้องชำระจริง

รายได้หลายประเภท หักค่าใช้จ่ายต่างกันได้ไหม?

ฟรีแลนซ์ที่มีรายได้หลายประเภทสามารถใช้วิธีหักค่าใช้จ่ายต่างกันได้ หากแต่ละประเภทมีสิทธิตามกฎหมาย เช่น เงินได้ประเภทหนึ่งหักแบบเหมา และอีกประเภทหักตามจริง แต่เงินได้ประเภทและชนิดเดียวกันต้องใช้วิธีเดียวกันทั้งหมดในปีภาษีนั้น

กรมสรรพากรระบุว่าผู้มีเงินได้สามารถเลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายต่างกันระหว่างประเภทเงินได้ภายในปีภาษีเดียวกันได้ และไม่จำเป็นต้องใช้วิธีเดิมทุกปี โดยต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของเงินได้แต่ละประเภท (2016-05-17) [3]

ตัวอย่างสมมติ ฟรีแลนซ์มีรายได้หลายประเภท หักค่าใช้จ่ายอย่างไร?

สมมติว่าฟรีแลนซ์คนหนึ่งมีรายได้จากการรับจ้างทำงานตามมาตรา 40(2) จำนวน 240,000 บาท และรายได้จากการประกอบวิชาชีพอิสระด้านการบัญชีตามมาตรา 40(6) อีก 180,000 บาท โดยไม่มีเงินได้ประเภทอื่น ทั้งสองประเภทสามารถใช้วิธีหักค่าใช้จ่ายแตกต่างกันตามสิทธิที่กฎหมายกำหนด

รายการ

มาตรา 40(2)

มาตรา 40(6)

รายได้ต่อปี

240,000 บาท

180,000 บาท

อัตราหักเหมา

50%

30%

ค่าใช้จ่ายที่หักได้

100,000 บาท

54,000 บาท

รายได้หลังหักค่าใช้จ่าย

140,000 บาท

126,000 บาท

จากตัวอย่างนี้ ฟรีแลนซ์มีรายได้รวม 420,000 บาท หักค่าใช้จ่ายได้รวม 154,000 บาท และเหลือรายได้หลังหักค่าใช้จ่าย 266,000 บาท ก่อนนำไปหักค่าลดหย่อนและคำนวณภาษี โดยมาตรา 40(2) ต้องใช้เพดานหักค่าใช้จ่ายไม่เกิน 100,000 บาท ส่วนมาตรา 40(6) ใช้อัตราเหมา 30% สำหรับวิชาชีพการบัญชีตามหลักเกณฑ์กรมสรรพากร

หมายเหตุ: จำนวนเงินในตัวอย่างเป็นข้อมูลสมมติที่คำนวณตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร โดยกำหนดให้รายได้ทั้งสองส่วนเข้าข่ายเงินได้ตามมาตราที่ระบุ และยังไม่รวมการพิจารณาค่าลดหย่อนหรือภาษีหัก ณ ที่จ่าย

ฟรีแลนซ์ควรตรวจสอบอะไรบ้างก่อนหักค่าใช้จ่าย?

ฟรีแลนซ์ควรตรวจสอบประเภทเงินได้ สิทธิเลือกวิธีหักค่าใช้จ่าย และความครบถ้วนของเอกสารก่อนยื่นภาษี โดยเฉพาะผู้มีรายได้หลายลักษณะงานที่อาจต้องแยกคำนวณตามประเภทเงินได้

  • ตรวจสอบสัญญาจ้างและลักษณะงานว่ารายได้เข้าข่ายมาตราใด
  • ตรวจสอบว่ามีสิทธิหักเหมา หักตามจริง หรือใช้ได้เพียงวิธีเดียว
  • รวบรวมหลักฐานรายได้ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย และเอกสารรายจ่าย
  • แยกรายจ่ายส่วนตัวออกจากรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการหารายได้
  • ตรวจสอบอัตราหักค่าใช้จ่ายและเงื่อนไขของปีภาษีที่จะยื่น

เมื่อทราบต้นทุนและภาระภาษีที่เกี่ยวข้องแล้ว การ ตั้งราคางานฟรีแลนซ์ ควรพิจารณาทั้งค่าใช้จ่ายในการทำงานและรายได้สุทธิที่ต้องการ เพื่อให้ค่าจ้างสอดคล้องกับต้นทุนจริงของงาน

หักค่าใช้จ่ายแล้ว ฟรีแลนซ์ยังใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้ไหม?

ฟรีแลนซ์ที่หักค่าใช้จ่ายจากรายได้แล้ว ยังสามารถใช้สิทธิลดหย่อนภาษีเพิ่มเติมได้ตามเงื่อนไขกฎหมาย เพราะค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนเป็นคนละรายการในการคำนวณภาษี โดยต้องหักค่าใช้จ่ายจากเงินได้ก่อน แล้วจึงนำค่าลดหย่อนที่มีสิทธิมาหักเพื่อคำนวณเงินได้สุทธิ

ตัวอย่างค่าลดหย่อน ได้แก่ ค่าลดหย่อนส่วนตัว เบี้ยประกันชีวิต และเงินสมทบประกันสังคมตามเงื่อนไขที่กำหนด โดยผู้ยื่นควรตรวจสอบสิทธิของปีภาษีที่เกี่ยวข้องก่อนนำไปคำนวณ

สรุป รายได้ฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายอย่างไรให้ถูกต้อง?

รายได้ฟรีแลนซ์หักค่าใช้จ่ายยังไง

รายได้ฟรีแลนซ์ต้องจำแนกประเภทเงินได้ก่อนเลือกวิธีหักค่าใช้จ่าย โดยมาตรา 40(2) หักเหมาได้ตามเพดาน ส่วนมาตรา 40(6) และ 40(8) อาจเลือกหักเหมาหรือตามจริงได้ตามเงื่อนไข ผู้มีรายได้จึงควรตรวจสอบสิทธิและจัดเตรียมหลักฐานให้ครบก่อนยื่นภาษี

Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
ข้อมูลผู้เขียน

แหล่งอ้างอิง