รายได้เสริม ต้องยื่นภาษีไหม คิดเงินได้ประเภทไหน

รายได้เสริม ต้องยื่นภาษีไหม คำตอบสั้นๆ คือขึ้นกับว่าเงินได้รวมทั้งปีถึงเกณฑ์หรือเปล่า ตามคู่มือกรมสรรพากรของปีภาษี 2568 ถ้ามีเงินได้นอกเหนือจากเงินเดือนอย่างเดียว ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 เมื่อเงินได้เกิน 60,000 บาทสำหรับคนโสด หรือ 120,000 บาทสำหรับผู้มีคู่สมรส

ตัวเลขนี้วัดจากเงินได้ก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน ไม่ใช่กำไรสุทธิ Krungsri อธิบายไว้ในบทความวันที่ 26 ก.พ. 2026 ว่าถ้าเงินได้เกินเกณฑ์ก็ต้องยื่น แม้หลังหักแล้วจะไม่มีภาษีต้องจ่าย (2026-02-26) [1]

ผู้เขียนเองเป็นคนสนใจหารายได้เสริม ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี ถ้ารายได้เริ่มเยอะหรือมีหลายประเภทปนกัน การถามกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีจะอุ่นใจกว่าการเดาเอง

เกณฑ์เงินได้ที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 และกำหนดเวลาที่ผ่านมา

ถ้ามีรายได้เฉพาะเงินเดือนอย่างเดียว จะใช้แบบ ภ.ง.ด.91 ซึ่งคู่มือกรมสรรพากรกำหนดเกณฑ์ไว้ที่ 120,000 บาทสำหรับคนโสด และ 220,000 บาทสำหรับผู้มีคู่สมรส แต่พอมีรายได้เสริมจากงานอิสระหรือขายของ จะเข้าเกณฑ์ ภ.ง.ด.90 ที่ต่ำกว่ามาก

ผู้มีเงินได้ประเภท 40(5) ถึง 40(8) ในครึ่งปีแรกยังมีแบบ ภ.ง.ด.94 ให้ยื่นกลางปีด้วย แต่คู่มือที่พบเป็นฉบับเก่ากว่าส่วนอื่นและไม่ระบุวันที่ชัดเจน จึงควรเช็กเงื่อนไขล่าสุดกับกรมสรรพากรอีกครั้ง

สำหรับปีภาษี 2568 ที่ยื่นในปี 2026 Thai PBS รายงานเมื่อ 14 ม.ค. 2026 ว่ายื่นแบบกระดาษได้ถึง 31 มี.ค. และยื่นออนไลน์ได้ถึง 8 เม.ย. 2026 ส่วนวันสิ้นสุดของปีภาษี 2569 ที่จะยื่นในปี 2027 ผู้เขียนยังไม่พบประกาศ (2026-01-14) [2]

เงินได้จากงานเสริมจัดอยู่ประเภทไหน 40(2) หรือ 40(8)

คู่มือกรมสรรพากรใช้คำว่าเงินได้ 40(2) กับเงินได้จากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำ หรือจากการรับทำงานให้ ส่วน 40(8) คือธุรกิจ พาณิชย์ เกษตร อุตสาหกรรม ขนส่ง และเงินได้อื่นที่ไม่เข้า 40(1) ถึง 40(7)

ในทางปฏิบัติ Krungsri ระบุว่างานเขียน ออกแบบ ถ่ายภาพ และที่ปรึกษาจัดเป็น 40(2) ส่วนคนทำคอนเทนต์ นักแสดง และคนขายของออนไลน์มักเป็น 40(8) แต่ผู้เขียนยังไม่พบรายการกิจกรรมแบบเจาะจงจากกรมสรรพากรเอง และมีบทความที่แบ่งกลุ่มผู้มีอิทธิพลบนโซเชียลต่างกัน

ค่าเช่าเป็น 40(5) ส่วนงานขับรถรับจ้างอย่างไรเดอร์ ผู้เขียนไม่พบการจัดประเภทอย่างเป็นทางการ ถ้าไม่แน่ใจว่างานของตัวเองเข้าประเภทไหนให้ถามกรมสรรพากรโดยตรง เพราะประเภทเงินได้มีผลกับวิธีหักค่าใช้จ่าย

หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนได้เท่าไหร่

เงินได้ 40(2) หักค่าใช้จ่ายเหมาได้ 50 เปอร์เซ็นต์ แต่รวมกับเงินได้ 40(1) แล้วไม่เกิน 100,000 บาท ตามคู่มือกรมสรรพากร หมายความว่าคนที่มีเงินเดือนและงานเสริมต้องนับเพดานนี้ร่วมกัน

ส่วน 40(8) หักตามอัตราเหมาของกิจกรรมนั้นหรือหักตามจริงก็ได้ คู่มือภาษาอังกฤษของกรมสรรพากรปีภาษี 2024 ระบุว่าการขายสินค้าที่ไม่ได้ผลิตเองหักเหมา 60 เปอร์เซ็นต์ และถ้าหักตามจริงต้องมีเอกสารรองรับ ผู้เขียนไม่พบหน้าทางการที่ระบุถึงคนทำคอนเทนต์โดยตรง

หลังหักค่าใช้จ่ายยังหักค่าลดหย่อนได้อีก Krungsri สรุปไว้ว่าส่วนตัว 60,000 บาท คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ 60,000 บาท บุตรคนละ 30,000 บาท และบิดามารดาคนละ 30,000 บาท รายการอื่นอย่างประกันและเงินสะสมมีเงื่อนไขเฉพาะ ควรดูรายละเอียดกับกรมสรรพากร

ตัวอย่างคำนวณภาษีจากรายได้เสริม และอัตราภาษีที่ใช้

อัตราภาษีขั้นบันไดจากเงินได้สุทธิตามคู่มือกรมสรรพากรปีภาษี 2024 คือ 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้น ส่วนถัดไปไม่เกิน 300,000 บาทเสีย 5 เปอร์เซ็นต์ ไม่เกิน 500,000 บาท 10 เปอร์เซ็นต์ ไม่เกิน 750,000 บาท 15 เปอร์เซ็นต์ และไม่เกิน 1,000,000 บาท 20 เปอร์เซ็นต์

ส่วนที่เกิน 1,000,000 ถึง 2,000,000 บาทเสีย 25 เปอร์เซ็นต์ เกิน 2,000,000 ถึง 5,000,000 บาทเสีย 30 เปอร์เซ็นต์ และเกิน 5,000,000 บาทเสีย 35 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ถ้ามีเงินได้ที่ไม่ใช่เงินเดือนตั้งแต่ 120,000 บาท ต้องเทียบกับภาษีขั้นต่ำ 0.5 เปอร์เซ็นต์ของเงินได้ด้วย

ตัวอย่างนี้ผู้เขียนคำนวณเอง ไม่ใช่ตัวอย่างทางการ นักเขียนอิสระที่ไม่มีเงินได้อื่นมีรายได้ 600,000 บาท หักเหมา 100,000 บาท และลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท เหลือเงินได้สุทธิ 440,000 บาท ภาษีคือ 7,500 บวก 14,000 รวม 21,500 บาท ถ้าถูกหัก 3 เปอร์เซ็นต์ครบ 18,000 บาท เหลือจ่ายราว 3,500 บาท

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3 เปอร์เซ็นต์ และหนังสือรับรอง 50 ทวิ

Krungsri ระบุในบทความวันที่ 26 ก.พ. 2026 ว่าค่าจ้างทำของและวิชาชีพอิสระที่จ่ายโดยนิติบุคคลมักถูกหัก ณ ที่จ่าย 3 เปอร์เซ็นต์ ผู้เขียนยังไม่พบแหล่งทางการที่ยืนยันว่าอัตรานี้ใช้กับทุกงานเงินได้ 40(2) จึงไม่ควรสรุปว่าทุกงานต้องถูกหัก

ภาษีที่ถูกหักเป็นเพียงการจ่ายล่วงหน้า ไม่ใช่ภาษีสุดท้าย ตอนยื่นแบบประจำปีจะนำยอดที่ถูกหักไปหักออกจากภาษีที่คำนวณได้ ถ้าหักเกินก็ขอคืนได้ ผู้จ่ายมีหน้าที่ออกหนังสือรับรอง 50 ทวิทุกครั้งที่หักภาษี ตามบทความของ Bangkok Biz News ที่ลงเมื่อ 16 มิ.ย. 2024

ถ้าผู้จ่ายไม่ออกเอกสารให้ ควรทวงถามก่อน เพราะถ้าไม่มีเอกสารอาจใช้เครดิตภาษีไม่ได้ ตามที่ Krungsri ระบุ ส่วนวิธีใช้หลักฐานอื่นแทนผู้เขียนยังไม่พบหน้าทางการยืนยัน

ธนาคารรายงานบัญชี e-Payment กับคนที่มีรายได้เสริม

เรื่องที่คนทำรายได้เสริมกังวลบ่อยคือธนาคารส่งข้อมูลให้สรรพากร ตามที่ AIMC และ Thairath ระบุ ธนาคารจะรายงานบัญชีที่มีรายการเงินเข้าตั้งแต่ 3,000 ครั้งต่อปี หรือตั้งแต่ 400 ครั้งและรวม 2 ล้านบาทขึ้นไป โดยนับเฉพาะเงินเข้า (2025-10-27) [3]

การถูกรายงานไม่ได้แปลว่าถูกเรียกเก็บภาษีทันที Thairath อ้างกรมสรรพากรว่าจะไม่ตรวจทุกคน และดูเฉพาะกลุ่มเสี่ยงเพิ่มเติม แต่คนขายของออนไลน์ที่มีโอนเข้าบ่อยครั้งเล็กๆ อาจเข้าเกณฑ์ 3,000 ครั้งได้ง่าย

AIMC แนะนำให้แยกบัญชีส่วนตัวกับบัญชีที่ใช้รับเงินจากงาน และเก็บเอกสารอธิบายที่มาของเงินเข้าแต่ละก้อน ผู้เขียนไม่พบหน้าทางการของกรมสรรพากรเรื่องนี้ ข้อมูลทั้งหมดจึงเป็นแหล่งทุติยภูมิ

เอกสารที่ควรเก็บ ระยะเวลาเก็บ และค่าปรับถ้ายื่นช้า

Krungsri แนะนำให้เก็บ 50 ทวิจากลูกค้าทุกราย หลักฐานการรับเงินอย่างสลิปหรือสเตตเมนต์ที่มีชื่อผู้จ่ายสำหรับเงินที่ไม่ถูกหักภาษี ใบเสร็จหรือใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบถ้าจะหักค่าใช้จ่ายตามจริง และเอกสารลดหย่อนต่างๆ

เรื่องระยะเก็บเอกสาร Krungsri ระบุว่าควรเก็บอย่างน้อย 5 ปี และสรรพากรปกติประเมินย้อนหลังได้ภายใน 2 ปีหลังยื่น ขยายเป็น 5 ปีถ้าสงสัยเลี่ยงภาษี และ 10 ปีถ้าไม่เคยยื่นหรือมีเจตนาหลีกเลี่ยง ผู้เขียนไม่พบหน้าทางการที่ระบุระยะเก็บเอกสารสำหรับบุคคลธรรมดา

ถ้ายื่นช้า คู่มือกรมสรรพากรระบุค่าปรับไม่เกิน 2,000 บาท และเงินเพิ่ม 1.5 เปอร์เซ็นต์ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ สื่อรายงานว่าถ้าไม่มีภาษีต้องชำระจะเสียเพียงค่าปรับ แต่เป็นแหล่งรอง จึงควรรีบยื่นให้ทันดีที่สุด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับรายได้เสริม ต้องยื่นภาษีไหม

ยื่นภาษีรายได้เสริมได้ถึงเมื่อไหร่

ปีภาษี 2568 ยื่นออนไลน์ได้ถึง 8 เม.ย. 2026 ตามที่ Thai PBS รายงาน ส่วนรายได้ปี 2026 ที่ต้องยื่นในปี 2027 ยังไม่พบประกาศวันสิ้นสุด โดยปกติแบบกระดาษสิ้นสุดปลายเดือนมีนาคม ควรติดตามประกาศของกรมสรรพากร

รายได้เสริมไม่ถึง 60,000 บาทต่อปี ต้องยื่นภาษีไหม

ตามเกณฑ์ ภ.ง.ด.90 คนโสดที่มีเงินได้ไม่เกิน 60,000 บาทยังไม่ถึงเกณฑ์ แต่ต้องรวมเงินได้ทุกประเภทของปีก่อนตัดสินใจ และถ้าเกินเกณฑ์แล้ว แม้ภาษีคำนวณได้เป็นศูนย์ก็ยังต้องยื่น เช่น เงินได้ 200,000 บาท หักเหมา 100,000 และลดหย่อน 60,000 เหลือ 40,000 บาท ภาษีเป็นศูนย์แต่ต้องยื่น