สินค้าค้างสต๊อก ทำอย่างไร? เริ่มจากแยกสาเหตุและอายุสินค้า

J. Kanji
15 ต.ค. 26
11:46
11 views

สินค้าค้างสต๊อก อาจเกิดจากสั่งมาเกินความต้องการ สินค้าไม่ตรงกับสิ่งที่ลูกค้ากำลังหา หรือขายได้เฉพาะบางช่วง ก่อนรีบลดราคา ควรตรวจยอดขาย อายุสินค้า สภาพ และจำนวนที่เหลือ เพื่อดูว่าสินค้ากลุ่มไหนขายช้าเพราะอะไร แล้วเลือกวิธีจัดการให้เหมาะกับแต่ละรายการ

วิธีตรวจและจัดการสินค้าค้างสต๊อก

เริ่มจากเช็กข้อมูลให้ตรงกับสินค้าจริง แล้วแบ่งรายการตามความเร็วในการขาย และความเสี่ยง เช่น ของใกล้หมดอายุ ของมีตำหนิ หรือของที่ยังขายได้แต่หมุนช้า Shopify ระบุว่าอายุสินค้าเฉลี่ยที่เหมาะสม อาจอยู่ราว 60–90 วัน ส่วนสินค้าที่ไม่ขายเกิน 180 วันจึงมักเริ่มถูกมองว่าเป็นสินค้าค้าง แต่เกณฑ์จริงควรปรับตามประเภทสินค้า และรอบการขายของร้านด้วย (2026-03-22) [1]

ขั้นตอนที่ 1 รวบรวมรายการสินค้าคงเหลือ

ดึงข้อมูลจากระบบขาย ไฟล์สต๊อก หรือสมุดบันทึกให้เห็นรหัสสินค้า ชื่อสินค้า จำนวนคงเหลือ และต้นทุนต่อชิ้น หากขายหลายช่องทาง ควรรวมยอดจากทุกช่องทางก่อน เพื่อไม่ให้ประเมินว่า มีของเหลือมากหรือน้อยกว่าความจริง การมีข้อมูลครบช่วยให้เห็นรายการที่ควรตรวจเป็นพิเศษได้ง่ายขึ้น

ขั้นตอนที่ 2 ตรวจนับของจริงเทียบกับข้อมูล

สุ่มตรวจหรือไล่นับสินค้าจริงบนชั้นและในคลัง แล้วเทียบกับยอดในระบบ หากพบยอดไม่ตรง ให้ตรวจรายการขาย การคืนสินค้า ของเสีย และการย้ายระหว่างสาขาให้ครบก่อนวิเคราะห์ต่อ เพราะข้อมูลตั้งต้นที่คลาดเคลื่อน อาจทำให้ตัดสินใจผิดได้ ควรจดจำนวนที่ตรวจพบไว้ทันที เพื่อใช้ปรับยอดในระบบให้ตรงกัน

ขั้นตอนที่ 3 ดูว่าสินค้าเหลือมานานแค่ไหน

ตรวจวันที่รับสินค้าเข้าร้าน หรือวันที่ขายครั้งล่าสุด แล้วจัดกลุ่มตามช่วงอายุ ให้เหมาะกับธุรกิจ เช่น เพิ่งรับเข้า ขายช้ากว่าปกติ หรือไม่มีการเคลื่อนไหวมานาน สินค้าที่มีวันหมดอายุ หรือเปลี่ยนตามฤดูกาล ควรใช้เกณฑ์เร่งด่วน กว่าสินค้าทั่วไป การดูอายุควบคู่กับรอบขาย ช่วยให้กำหนดเกณฑ์ ได้เหมาะกับสินค้าแต่ละประเภท

ขั้นตอนที่ 4 เทียบจำนวนขายกับจำนวนที่เหลือ

ดูยอดขายในช่วงเวลาที่สอดคล้องกับรอบธุรกิจ เช่น รายสัปดาห์หรือรายเดือน แล้วเทียบกับของที่ยังอยู่ในคลัง ถ้าขายได้เพียงเล็กน้อย แต่เหลือหลายชิ้น อาจเป็นสัญญาณว่าสั่งมาเกิน หรือความต้องการลดลง ควรเทียบข้อมูลในช่วงเวลาเดียวกัน เพื่อให้เห็นแนวโน้มชัดขึ้น

ขั้นตอนที่ 5 ตรวจยอดขายแยกตามช่องทาง

แยกดูว่าสินค้าขายดีในหน้าร้าน เว็บไซต์ หรือแพลตฟอร์มใดเป็นพิเศษ บางรายการอาจไม่ได้ขายช้าโดยรวม แต่ถูกวางขายผิดช่องทาง หรือยังเข้าถึงลูกค้าไม่มากพอ จึงควรพิจารณาย้ายสต๊อก หรือปรับหน้าสินค้าก่อนลดราคา ข้อมูลนี้ช่วยให้เลือกช่องทางขาย ที่เหมาะกับสินค้าแต่ละรายการได้ง่ายขึ้น

ขั้นตอนที่ 6 ตรวจสภาพสินค้า และบรรจุภัณฑ์

เปิดดูสินค้าที่ค้างนานว่ามีตำหนิ เสื่อมสภาพ บรรจุภัณฑ์เก่า หรือข้อมูลบนฉลากล้าสมัยหรือไม่ จากนั้นแยกของที่ยังขายได้ตามปกติ ของที่ต้องแจ้งตำหนิ และของที่ไม่ควรขาย เพื่อป้องกันการส่งสินค้า ที่ไม่ตรงกับสภาพจริงให้ลูกค้า สินค้าที่เสื่อมสภาพ ควรแยกออกจากยอดพร้อมขายทันที

ขั้นตอนที่ 7 หาเหตุผลที่ลูกค้าไม่ซื้อ

ตรวจรีวิว คำถามที่ลูกค้าทักเข้ามา และข้อมูลการคืนสินค้า เพื่อดูว่าติดเรื่องราคา คุณสมบัติ รูปภาพ ขนาด หรือวิธีใช้งานหรือไม่ หากพบปัญหาที่แก้ได้ เช่น รายละเอียดไม่ชัดหรือรูปไม่ครบ ให้ปรับข้อมูลก่อนสรุป ว่าสินค้าไม่มีความต้องการ ลองถามทีมขายเพิ่มเติม เพราะอาจได้ข้อมูลจากข้อสงสัย ที่ลูกค้าถามบ่อย

ขั้นตอนที่ 8 แบ่งสินค้าเป็นกลุ่ม ตามแนวทางจัดการ

จัดรายการเป็นกลุ่มที่ขายได้ตามปกติ กลุ่มที่ต้องเร่งระบาย และกลุ่มที่ควรหยุดสั่งเพิ่มชั่วคราว การแบ่งแบบนี้ ช่วยให้ทีมเห็นลำดับงานชัด และไม่ต้องใช้ส่วนลด กับสินค้าทุกชิ้นเหมือนกันหมด อาจใช้ป้าย หรือสีแยกแต่ละกลุ่ม เพื่อให้ทีมทำงานต่อได้สะดวก ควรกำหนดผู้รับผิดชอบ และวันทบทวน ของแต่ละกลุ่มไว้ด้วย

ขั้นตอนที่ 9 เร่งขายสินค้าที่ความต้องการยังมีอยู่

ถ้าสินค้ายังมีคนสนใจแต่ขายช้า ลองทำโปรโมชันตามช่วงเวลา จัดชุดคู่กับสินค้าขายดี หรือเสนอส่วนลดตามจำนวนที่ซื้อ พร้อมสื่อสารจุดเด่น และเงื่อนไขให้ชัด เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสขาย โดยไม่ลดราคาจนกระทบกำไรมากเกินไป เลือกโปรโมชันให้เหมาะกับกลุ่มลูกค้า และช่วงเวลาที่ร้านต้องการระบายสินค้า

ขั้นตอนที่ 10 ปรับราคาโดยคำนวณต้นทุนให้ครบ

ก่อนลดราคา ให้รวมต้นทุนสินค้า ค่าขนส่ง ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม และค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาไว้ด้วย QuickBooks ระบุว่าต้นทุนการถือครองสินค้า อาจคิดเป็นประมาณ 15–30% ของมูลค่าสินค้าคงคลังทั้งหมด จึงควรนำค่าใช้จ่ายเหล่านี้ มาประกอบการตัดสินใจ ไม่ดูเฉพาะราคาทุนต่อชิ้น (2022-09-22) [2]

ขั้นตอนที่ 11 ปรับจำนวนสั่งซื้อครั้งถัดไป

ใช้ยอดขายย้อนหลัง และจำนวนสินค้าคงเหลือ เป็นหลักในการวางแผนสั่งรอบใหม่ หากสินค้าขายช้าต่อเนื่อง อาจลดจำนวนสั่ง หรือแบ่งสั่งเป็นรอบเล็กลง ส่วนสินค้าที่ขายดีควรกำหนด safety stock ให้พอดีกับความเสี่ยง จากระยะเวลารอของ และความผันผวนของยอดขาย

ขั้นตอนที่ 12 พักการเติมสต๊อกสินค้า ที่มีของเหลือมาก

หยุดหรือเลื่อนการสั่งซื้อชั่วคราว สำหรับสินค้าที่ค้างเยอะ และยังไม่มีสัญญาณว่าจะขายดีขึ้น โดยตกลงกับทีมให้ชัด ว่าจะกลับมาสั่งเมื่อใด เช่น เมื่อยอดคงเหลือลดถึงระดับที่กำหนด หรือเมื่อยอดขายเริ่มฟื้นตัว วิธีนี้ช่วยป้องกันไม่ให้ของใหม่ เข้ามาทับกับของเดิม

ขั้นตอนที่ 13 ติดตามผล และทบทวนเป็นรอบ

บันทึกว่าลองใช้วิธีใดไปแล้ว ยอดขายเปลี่ยนแปลงแค่ไหน และยังเหลือสินค้าเท่าไร จากนั้นทบทวนตามรอบ ที่เหมาะกับร้าน เช่น ทุกสัปดาห์สำหรับของใกล้หมดอายุ หรือทุกเดือนสำหรับสินค้าทั่วไป เพื่อปรับแผนได้ทัน ก่อนของจะค้างนานขึ้น เมื่อพบว่าวิธีใดได้ผล ก็นำไปปรับใช้กับสินค้ากลุ่มใกล้เคียงได้

สรุป วิธีจัดการสินค้าค้างสต๊อก

การจัดการสินค้าค้างสต๊อก ควรเริ่มจากตรวจข้อมูล และสภาพจริง แล้วค่อยแยกสาเหตุ เพื่อเลือกแนวทางให้เหมาะกับแต่ละรายการ สินค้าที่ยังมีโอกาสขาย อาจใช้โปรโมชันหรือปรับข้อมูล ส่วนรายการที่เหลือมาก ควรลดจำนวนสั่ง หรือพักเติมสต๊อก พร้อมติดตามผลเป็นระยะ เพื่อไม่ให้ปัญหาเดิมเกิดซ้ำ