Reorder Point คือ จุดสั่งซื้อใหม่แบบไหน? ควรสั่งเท่าไร

Wynn
2 ต.ค. 26
17:23
17 views

reorder point คือ ระดับสินค้าคงเหลือที่ร้านควรเริ่มสั่งสินค้าใหม่ เพื่อให้ของรอบใหม่มาถึงก่อนสินค้าหมด คำนวณจากยอดขายเฉลี่ยต่อวัน ระยะเวลารอสินค้า และสต็อกเผื่อ จุดนี้ใช้บอกว่า “ควรสั่งเมื่อไร” แต่ไม่ได้บอกว่าแต่ละครั้งต้องสั่งกี่ชิ้น

Reorder Point ต้องรู้อะไรก่อนคำนวณ?

ร้านต้องรู้ข้อมูลของสินค้าแต่ละรายการ ไม่ควรใช้จุดสั่งซื้อเดียวกับสินค้าทั้งหมด เพราะยอดขาย เวลาจัดส่ง และความเสี่ยงสินค้าขาดอาจต่างกัน ตารางนี้สรุปข้อมูลที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มคำนวณ

ข้อมูลที่ต้องใช้	หมายถึงอะไร	ใช้ทำอะไร
ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน	จำนวนสินค้าที่ขายได้โดยเฉลี่ยในวันที่เปิดขาย	ประเมินสินค้าที่จะถูกใช้ระหว่างรอของ
ระยะเวลารอสินค้า	เวลาตั้งแต่สั่งจนสินค้าพร้อมขาย	กำหนดว่าต้องมีของรองรับนานเพียงใด
สต็อกเผื่อ	สินค้าที่กันไว้รองรับยอดขายเพิ่มหรือของมาช้า	ลดความเสี่ยงสินค้าหมด
สินค้าพร้อมขาย	สินค้าที่มีอยู่และขายให้ลูกค้าได้จริง	ใช้เปรียบเทียบกับจุดสั่งซื้อ
สินค้าที่กำลังรับเข้า	สินค้าที่สั่งแล้วและมีข้อมูลส่งมอบชัดเจน	ป้องกันการสั่งซ้ำ
สินค้าที่ถูกจอง	สินค้าที่มีผู้ซื้อหรือออเดอร์รอรับแล้ว	ป้องกันการนับของที่ขายไปแล้วเป็นของว่าง

Zoho Inventory อธิบายว่า การคำนวณจุดสั่งซื้อควรใช้ข้อมูลยอดใช้เฉลี่ยต่อวัน ระยะเวลารอสินค้า และสต็อกเผื่อ รวมทั้งควรกำหนดแยกตามสินค้า เนื่องจากสินค้าและผู้ขายแต่ละรายอาจมีระยะเวลาจัดส่งไม่เท่ากัน (2024-07-24) [1]

ขั้นตอนคำนวณ Reorder Point สำหรับร้านเล็ก

การคำนวณควรเริ่มจากข้อมูลการขายและการรับสินค้าจริง ไม่ควรตั้งจุดสั่งซื้อจากความรู้สึกเพียงอย่างเดียว เพราะการสั่งช้าอาจทำให้ของขาด ส่วนการสั่งเร็วเกินไปอาจทำให้เงินสดค้างอยู่ในสต็อกที่ยังขายไม่ได้

ขั้นตอนที่ 1 หายอดขายเฉลี่ยต่อวัน

รวบรวมจำนวนสินค้าที่ขายได้ในช่วงเวลาที่สะท้อนพฤติกรรมปกติ แล้วหารด้วยจำนวนวันที่ร้านเปิดขาย ควรคำนวณแยกตามรหัสสินค้า สี ขนาด หรือรูปแบบ หากสินค้าเหล่านั้นมียอดขายต่างกันอย่างชัดเจน

สูตร: ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน = จำนวนสินค้าที่ขายได้ ÷ จำนวนวันที่เปิดขาย

จำนวนสินค้าที่ขายได้หมายถึงสินค้าที่ขายสำเร็จ ไม่รวมรายการยกเลิกหรือคืนสินค้า ส่วนจำนวนวันที่เปิดขายควรสอดคล้องกับช่วงข้อมูลที่เลือก หากมีวันที่สินค้าหมด ควรบันทึกไว้ เพราะยอดขายในวันนั้นอาจต่ำกว่าความต้องการจริง

ขั้นตอนที่ 2 วัดระยะเวลารอสินค้าจริง

ระยะเวลารอสินค้าควรเริ่มนับตั้งแต่ร้านส่งคำสั่งซื้อจนสินค้าถึงสถานที่จัดเก็บ ตรวจรับ และพร้อมขาย ไม่ควรนับถึงวันที่ผู้ขายส่งออกเพียงอย่างเดียว เพราะสินค้าอาจยังอยู่ระหว่างขนส่งหรือต้องผ่านขั้นตอนเตรียมขายเพิ่มเติม

ควรบันทึกวันสั่งและวันพร้อมขายของแต่ละรอบ หากผู้ขายแจ้งระยะเวลาหนึ่งแต่ของมาถึงช้ากว่านั้นเป็นประจำ ให้ใช้ข้อมูลที่เกิดขึ้นจริงเพื่อคำนวณ การใช้ระยะเวลาที่สั้นเกินไปจะทำให้ร้านเริ่มสั่งสินค้าใหม่ช้าเกินความจำเป็น

ขั้นตอนที่ 3 กำหนดสต็อกเผื่อ

สต็อกเผื่อคือสินค้าที่กันไว้รองรับยอดขายเพิ่มขึ้น การขนส่งล่าช้า สินค้าชำรุด หรือยอดคงเหลือคลาดเคลื่อน ร้านควรกำหนดจากความผันผวนของสินค้าแต่ละรายการ ไม่จำเป็นต้องเผื่อจำนวนเท่ากันทั้งหมด

สินค้าขายสม่ำเสมอและรับของได้ตรงเวลาอาจใช้สต็อกเผื่อน้อยกว่า ส่วนสินค้าขายเร็ว มีฤดูกาล หรือพึ่งผู้ขายที่ส่งล่าช้าบ่อยอาจต้องเผื่อมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การเผื่อมากเกินไปทำให้เงินจมและเพิ่มพื้นที่จัดเก็บ

ขั้นตอนที่ 4 คำนวณด้วยสูตร Reorder Point

นำยอดขายเฉลี่ยต่อวันคูณระยะเวลารอสินค้า เพื่อหาจำนวนสินค้าที่คาดว่าจะขายระหว่างรอของ จากนั้นจึงบวกสต็อกเผื่อ ผลลัพธ์ที่ได้คือระดับสินค้าซึ่งร้านควรเริ่มออกคำสั่งซื้อใหม่

Reorder Point = (ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน × ระยะเวลารอสินค้า) + สต็อกเผื่อ

ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน คือจำนวนสินค้าที่ขายได้เฉลี่ยในวันที่เปิดขาย
ระยะเวลารอสินค้า คือจำนวนวันตั้งแต่สั่งจนสินค้าพร้อมขาย
สต็อกเผื่อ คือสินค้าสำรองสำหรับยอดขายหรือระยะเวลาส่งที่คลาดเคลื่อน
Reorder Point คือยอดคงเหลือที่ใช้เป็นสัญญาณเริ่มสั่ง ไม่ใช่จำนวนที่ต้องซื้อ

ขั้นตอนที่ 5 ตรวจยอดสินค้าที่ใช้เปรียบเทียบ

ก่อนสั่งสินค้า ให้ตรวจสินค้าพร้อมขาย หักสินค้าที่ลูกค้าจองหรือรอจัดส่ง และดูสินค้าที่กำลังรับเข้าแยกกัน หากสินค้าบางส่วนเสียหาย หมดอายุ หรือขายไม่ได้ ไม่ควรรวมไว้ในยอดพร้อมขายแม้ยังอยู่ในคลัง

ร้านควรตรวจเลขในระบบเทียบกับสินค้าจริงเป็นระยะ เพราะจุดสั่งซื้อที่คำนวณถูกต้องยังให้ผลผิดได้ หากยอดคงเหลือไม่ตรง เมื่อจำนวนสินค้าที่นำไปเปรียบเทียบลดถึง Reorder Point จึงเริ่มพิจารณาออกคำสั่งซื้อ

ขั้นตอนที่ 6 กำหนดจำนวนที่จะสั่งแยกต่างหาก

Reorder Point ตอบว่าเมื่อไรควรสั่ง ส่วนจำนวนที่ต้องสั่งควรพิจารณาจากยอดขายที่คาดไว้ พื้นที่เก็บ เงินทุน จำนวนขั้นต่ำของผู้ขาย และจำนวนสินค้าที่ต้องการมีหลังรับของ ไม่ควรนำค่าจุดสั่งซื้อมาใช้เป็นจำนวนสั่งโดยอัตโนมัติ

หากสินค้าขายช้าลง การสั่งจำนวนเดิมอาจทำให้มีของเกิน แต่หากยอดขายเพิ่มขึ้น จำนวนเดิมอาจไม่พอจนถึงรอบถัดไป ร้านจึงต้องกำหนดจุดสั่งซื้อและจำนวนสั่งเป็นคนละข้อมูล แม้ใช้ประกอบการตัดสินใจร่วมกัน

ตัวอย่างสมมติคำนวณจุดสั่งซื้อใหม่

ตัวเลขทั้งหมดต่อไปนี้เป็น ตัวอย่างสมมติ เพื่อสาธิตสูตร ไม่ใช่ยอดขายหรือเงื่อนไขจากธุรกิจจริง ร้านควรแทนค่าด้วยยอดขาย ระยะเวลารอสินค้า และสต็อกเผื่อของสินค้าแต่ละรายการ

ตัวอย่างสมมติที่ 1 สินค้าขายสม่ำเสมอ

สมมติร้านขายสินค้าเฉลี่ยวันละ 4 ชิ้น ผู้ขายใช้เวลาส่งจนพร้อมขาย 6 วัน และร้านกำหนดสต็อกเผื่อ 8 ชิ้น Reorder Point = (4 × 6) + 8 = 32 ชิ้น

ตรวจผลได้ว่า ร้านต้องเตรียมสินค้า 24 ชิ้นสำหรับขายระหว่างรอของ และมีสต็อกเผื่ออีก 8 ชิ้น รวมเป็น 32 ชิ้น ดังนั้น เมื่อยอดพร้อมขายลดลงถึง 32 ชิ้น ร้านควรเริ่มสั่งรอบใหม่

ตัวอย่างสมมติที่ 2 ผู้ขายใช้เวลาส่งนาน

สมมติสินค้าขายเฉลี่ยวันละ 3 ชิ้น ระยะเวลารอสินค้า 10 วัน และกำหนดสต็อกเผื่อ 15 ชิ้น Reorder Point = (3 × 10) + 15 = 45 ชิ้น

ตรวจผลได้ว่า สินค้าที่ใช้รองรับยอดขายระหว่างรอมี 30 ชิ้น และสต็อกเผื่อ 15 ชิ้น รวมเป็น 45 ชิ้น ร้านจึงต้องเริ่มสั่งเร็วกว่าร้านที่รับของได้เร็ว แม้มียอดขายต่อวันไม่สูงมาก

ตัวอย่างสมมติที่ 3 ยอดขายเพิ่มในช่วงกิจกรรม

สมมติร้านคาดว่าจะขายเฉลี่ยวันละ 7 ชิ้นในช่วงกิจกรรม ผู้ขายใช้เวลาส่ง 5 วัน และร้านเพิ่มสต็อกเผื่อเป็น 20 ชิ้น Reorder Point = (7 × 5) + 20 = 55 ชิ้น

ตรวจผลได้ว่า ร้านต้องมีสินค้า 35 ชิ้นสำหรับยอดขายระหว่างรอ และเผื่ออีก 20 ชิ้น รวมเป็น 55 ชิ้น หลังช่วงกิจกรรมควรใช้ข้อมูลยอดขายรอบใหม่คำนวณอีกครั้ง ไม่ควรใช้จุดสั่งซื้อที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่องโดยไม่มีเหตุผล

Reorder Point ต่างจากจำนวนสั่งซื้ออย่างไร?

Reorder Point และจำนวนสั่งซื้อเป็นข้อมูลคนละประเภท จุดสั่งซื้อช่วยระบุจังหวะเริ่มเติมสินค้า ส่วนจำนวนสั่งซื้อบอกว่าต้องซื้อเข้ามาเท่าไร การแยกสองค่านี้ช่วยลดทั้งความเสี่ยงสินค้าหมดและการซื้อของมากเกินพื้นที่หรือเงินทุน

ประเด็นเปรียบเทียบ	Reorder Point	จำนวนสั่งซื้อ
ตอบคำถาม	ควรเริ่มสั่งเมื่อไร	ควรสั่งกี่ชิ้น
หน่วยของผลลัพธ์	จำนวนสินค้าคงเหลือ	จำนวนสินค้าที่ซื้อเพิ่ม
ข้อมูลสำคัญ	ยอดขายต่อวัน ระยะเวลารอ และสต็อกเผื่อ	ความต้องการ เงินทุน พื้นที่ และขั้นต่ำผู้ขาย
ใช้งานเมื่อใด	ตรวจว่ายอดคงเหลือถึงระดับแจ้งเตือนหรือยัง	จัดทำคำสั่งซื้อ
ความเสี่ยงเมื่อตั้งสูงเกินไป	เริ่มสั่งเร็วและเงินจมในสต็อก	มีสินค้าล้นหรือขายไม่ทัน
ความเสี่ยงเมื่อตั้งต่ำเกินไป	สั่งช้าจนสินค้าอาจหมด	สั่งน้อยและต้องซื้อบ่อย

หากกำหนดจุดสั่งซื้อและจำนวนสั่งสูงเกินความจำเป็น ร้านอาจเผชิญภาวะ ยอดขายดีแต่เงินไม่เหลือ เพราะเงินสดถูกใช้ซื้อสินค้ารอบใหม่ ขณะที่สินค้ารอบเดิมยังอยู่ในคลัง จึงต้องพิจารณากระแสเงินสดควบคู่กับความพร้อมขาย

ข้อมูลต่างประเทศสะท้อนเรื่องสต็อกอย่างไร?

ข้อมูลต่างประเทศสะท้อนว่า รอบหมุนเวียนและการซื้อสินค้าเข้าสต็อกต้องพิจารณาตามลักษณะธุรกิจ ไม่ควรนำตัวเลขของอุตสาหกรรมหนึ่งมาใช้กำหนดจุดสั่งซื้อของอีกอุตสาหกรรมโดยตรง เพราะสินค้า ระยะเวลาขาย และเงื่อนไขการจัดหาแตกต่างกัน

Statistics Canada รายงานว่า ผู้จำหน่ายรถยนต์ใหม่ในแคนาดามีรอบหมุนเวียนสินค้าคงคลังเฉลี่ย 67 วัน และเพิ่มการซื้อสินค้าเข้าคลัง 2.2% ในปี 2024 ตัวเลขนี้ใช้เป็นบริบทของธุรกิจรถยนต์เท่านั้น ร้านค้าจึงยังต้องคำนวณ Reorder Point จากยอดขายและระยะเวลารอสินค้าของตนเอง (2026-02-11) [2]

สรุป Reorder Point และเวลาที่ควรสั่งสินค้า

Reorder Point คือระดับสินค้าคงเหลือที่ใช้เตือนให้ร้านเริ่มสั่งของใหม่ คำนวณจากยอดขายเฉลี่ยต่อวันคูณระยะเวลารอสินค้าแล้วบวกสต็อกเผื่อ ร้านต้องคำนวณแยกตามสินค้า ตรวจยอดพร้อมขายจริง และปรับค่าเมื่อยอดขายหรือการจัดส่งเปลี่ยน โดยกำหนดจำนวนที่จะสั่งแยกจากจุดสั่งซื้อ