
กำไรสุทธิ ต่างจากกำไรขั้นต้นยังไง คำนวณอย่างไร
- Wynn
- 7 views

กำไรสุทธิ ต่างจากกำไรขั้นต้นยังไง ต่างตรงค่าใช้จ่ายที่นำมาหัก โดยกำไรขั้นต้น คือ รายได้จากการขายหักต้นทุนขาย ส่วนกำไรสุทธิ คือ รายได้ทั้งหมดหักค่าใช้จ่ายทั้งหมดของธุรกิจ รวมถึงต้นทุนขาย ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ดอกเบี้ย และภาษีเงินได้ ดังนั้น ธุรกิจที่มีกำไรขั้นต้นสูงจึงไม่ได้หมายความว่าจะมีกำไรสุทธิสูงเสมอไป
กำไรสุทธิและกำไรขั้นต้นแตกต่างกันทั้งวิธีคำนวณและการนำไปใช้ โดยกำไรขั้นต้นช่วยประเมินความสามารถในการทำกำไรจากการขายสินค้าหรือบริการ ขณะที่กำไรสุทธิแสดงผลกำไรโดยรวมหลังพิจารณารายได้และค่าใช้จ่ายทั้งหมดในงวดบัญชี ตามหลักการอ่านงบกำไรขาดทุนของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์สหรัฐอเมริกา หรือ SEC (2007-02-04) [1]
ประเด็นเปรียบเทียบ | กำไรขั้นต้น | กำไรสุทธิ |
|---|---|---|
ความหมาย | กำไรหลังหักต้นทุนขาย | กำไรหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมด |
สูตรพื้นฐาน | รายได้จากการขายสุทธิ − ต้นทุนขาย | รายได้รวม − ค่าใช้จ่ายรวม |
ค่าเช่าและค่าโฆษณา | โดยทั่วไปยังไม่หัก | หักแล้ว |
ดอกเบี้ยและภาษีเงินได้ | ยังไม่หัก | หักแล้ว |
การนำไปใช้ | ประเมินกำไรจากการขาย | ประเมินผลกำไรโดยรวมของธุรกิจ |
กำไรขั้นต้นหักเฉพาะต้นทุนขาย เช่น ต้นทุนสินค้าที่ขายหรือค่าใช้จ่ายในการผลิตที่จัดเป็นต้นทุนขาย ส่วนกำไรสุทธิต้องพิจารณาค่าใช้จ่ายอื่นเพิ่มเติม เช่น เงินเดือนฝ่ายบริหาร ค่าเช่าสำนักงาน ค่าโฆษณา ดอกเบี้ย และภาษีเงินได้ โดยต้องจัดประเภทรายการให้ถูกต้องตามลักษณะธุรกิจ
กำไรขั้นต้นคำนวณจากรายได้จากการขายสุทธิลบต้นทุนขาย ส่วนกำไรสุทธิคำนวณจากรายได้รวมลบค่าใช้จ่ายรวม โดย AccountingTools อธิบายว่ากำไรสุทธิเป็นผลต่างระหว่างรายได้และค่าใช้จ่ายของธุรกิจในช่วงเวลาหนึ่ง ซึ่งครอบคลุมต้นทุนขาย ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ดอกเบี้ย และภาษี
การคำนวณทั้งสองประเภทควรใช้ข้อมูลจากช่วงเวลาเดียวกัน และต้องไม่หักต้นทุนขายซ้ำ เพราะต้นทุนขายเป็นส่วนหนึ่งของค่าใช้จ่ายรวมที่นำมาคำนวณกำไรสุทธิอยู่แล้ว
ที่มา: Net income definition (2026-09-22) [2]
กำไรขั้นต้นเหมาะสำหรับตรวจสอบว่ารายได้จากการขายเหลือมากน้อยเพียงใดหลังหักต้นทุนขาย จึงช่วยประเมินต้นทุนสินค้าและความสามารถในการทำกำไรจากการขาย ส่วนกำไรสุทธิเหมาะสำหรับดูผลประกอบการโดยรวมว่าธุรกิจทำกำไรหรือขาดทุนหลังรวมรายได้และค่าใช้จ่ายทุกประเภทแล้ว
ตัวอย่างต่อไปนี้ใช้ร้านขายเสื้อผ้าออนไลน์ที่มีรายได้และต้นทุนขายเท่ากัน แต่มีค่าใช้จ่ายอื่นแตกต่างกัน เพื่อแสดงให้เห็นว่ากำไรขั้นต้นเท่ากันไม่ได้หมายความว่ากำไรสุทธิจะเท่ากัน โดยตัวเลขทั้งหมดเป็นข้อมูลสมมติสำหรับสาธิตการคำนวณ
ร้านมีรายได้จากการขาย 100,000 บาท ต้นทุนขาย 60,000 บาท และค่าใช้จ่ายอื่นทั้งหมด 15,000 บาท จึงมีกำไรขั้นต้น 40,000 บาท และกำไรสุทธิ 25,000 บาท แสดงว่ารายได้จากการขายสามารถครอบคลุมทั้งต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายอื่นได้
ร้านมีรายได้ 100,000 บาท ต้นทุนขาย 60,000 บาท แต่มีค่าใช้จ่ายอื่นทั้งหมด 35,000 บาท แม้กำไรขั้นต้นยังอยู่ที่ 40,000 บาท แต่กำไรสุทธิเหลือเพียง 5,000 บาท เพราะค่าใช้จ่ายอื่นใช้กำไรขั้นต้นไปเกือบทั้งหมด
ร้านมีรายได้ 100,000 บาท ต้นทุนขาย 60,000 บาท และค่าใช้จ่ายอื่นทั้งหมด 50,000 บาท ทำให้มีกำไรขั้นต้น 40,000 บาท แต่ขาดทุนสุทธิ 10,000 บาท เนื่องจากค่าใช้จ่ายรวมสูงกว่ารายได้
รายการ | กรณีที่ 1 | กรณีที่ 2 | กรณีที่ 3 |
|---|---|---|---|
รายได้จากการขาย | 100,000 | 100,000 | 100,000 |
ต้นทุนขาย | 60,000 | 60,000 | 60,000 |
กำไรขั้นต้น | 40,000 | 40,000 | 40,000 |
ค่าใช้จ่ายอื่นทั้งหมด | 15,000 | 35,000 | 50,000 |
กำไรสุทธิ (ขาดทุนสุทธิ) | 25,000 | 5,000 | -10,000 |
หมายเหตุ: หน่วยเป็นบาท สมมติว่าไม่มีรายได้อื่น และค่าใช้จ่ายอื่นทั้งหมดรวมค่าใช้จ่ายที่ต้องหักหลังจากกำไรขั้นต้นแล้ว
ข้อมูลผลประกอบการจริงของ NIKE แสดงให้เห็นว่ากำไรขั้นต้นและกำไรสุทธิอาจมีมูลค่าแตกต่างกันมาก โดยบริษัทเปิดเผยผลประกอบการปีงบประมาณ 2025 ซึ่งสิ้นสุดวันที่ 31 พฤษภาคม 2025 ดังนี้
รายการ | ผลประกอบการจริง |
|---|---|
รายได้ | 46,309 ล้านดอลลาร์สหรัฐ |
ต้นทุนขาย | 26,519 ล้านดอลลาร์สหรัฐ |
กำไรขั้นต้น | 19,790 ล้านดอลลาร์สหรัฐ |
อัตรากำไรขั้นต้น | 42.7% |
ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร | 16,088 ล้านดอลลาร์สหรัฐ |
กำไรสุทธิ | 3,219 ล้านดอลลาร์สหรัฐ |
จากข้อมูลดังกล่าว NIKE มีกำไรขั้นต้น 19,790 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่เหลือกำไรสุทธิ 3,219 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หลังพิจารณาค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร รายการรายได้หรือค่าใช้จ่ายอื่น และภาษีเงินได้ จึงเห็นได้ว่าการประเมินธุรกิจควรดูทั้งกำไรขั้นต้นและกำไรสุทธิร่วมกัน ไม่ใช่พิจารณาเพียงตัวเลขใดตัวเลขหนึ่ง
ที่มา: NIKE, Inc. Reports Fiscal 2025 Fourth Quarter and Full Year Results (2025-06-26) [3]
กำไรขั้นต้นสูงแต่กำไรสุทธิต่ำมักเกิดจากค่าใช้จ่ายหลังหักต้นทุนขายมีมูลค่าสูง เช่น ค่าโฆษณา เงินเดือนฝ่ายบริหาร ค่าเช่าสำนักงาน หรือดอกเบี้ย ทำให้กำไรที่เหลือจากการขายลดลงเมื่อคำนวณผลประกอบการสุทธิ
เจ้าของธุรกิจจึงควรแยกตรวจต้นทุนขายและค่าใช้จ่ายอื่นเป็นรายประเภท เพื่อดูว่ารายการใดส่งผลต่อกำไรมากที่สุด อย่างไรก็ตาม กำไรสุทธิไม่ใช่เงินสดคงเหลือ หากธุรกิจมีกำไรแต่ยังขาดสภาพคล่อง สามารถศึกษาเรื่อง ยอดขายดีแต่เงินไม่เหลือ เพิ่มเติม เพื่อทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างกำไรกับกระแสเงินสด

กำไรขั้นต้น คือ กำไรจากการขายหลังหักต้นทุนขาย ส่วนกำไรสุทธิ คือ กำไรที่เหลือหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมดของธุรกิจ การคำนวณทั้งสองประเภทช่วยให้เห็นว่าธุรกิจทำกำไรจากการขายได้มากเพียงใด และเหลือกำไรโดยรวมเท่าไร จึงควรตรวจสอบทั้งสองตัวเลขควบคู่กันเพื่อประเมินผลประกอบการได้ครบถ้วน

